Wadowice.html



Współrzędne: 49°53' N 19°30' E49.8833333 19.5 (Wadowice)

Wadowice
Herb Wadowic
Województwo	małopolskie
Powiat	wadowicki
Gmina  - rodzaj	Wadowice miejsko-wiejska
Prawa miejskie	1430
Burmistrz	Ewa Filipiak
Powierzchnia	10,54 [1] km²
Położenie	49° 53' N 19° 30' E
Wysokość	250-318 m n.p.m.
Ludność (2007) • liczba ludności • gęstość	19 154 [1] 1817 [1] os./km²
Strefa numeracyjna (do 2005)	33
Kod pocztowy	34-100
Tablice rejestracyjne	KWA
Położenie na mapie Polski Wadowice
TERC10 (TERYT)	2121618094
Miasta partnerskie	Carpineto Romano Kecskemét Marktl am Inn Pietrelcina San Giovanni Rotondo
Urząd miejski3 pl. Jana Pawła II 23 34-100 Wadowice tel. 33 873-18-11; faks 33 873-18-15 (e-mail)
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Wiadomości w Wikinews
Strona internetowa miasta

Urząd miasta (po prawej) z fragmentem rynku

Bazylika Ofiarowania Najświętszej Maryi Panny

Plac Jana Pawła II (rynek)

Ulica Zatorska (deptak)

Wadowice – miasto w województwie małopolskim, w powiecie wadowickim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Wadowice.

Miasto położone na Pogórzu Śląskim nad rzeką Skawą. Stolica powiatu wadowickiego, leżąca wzdłuż trasy międzynarodowej biegnącej z Krakowa (oddalony o 50 km) przez Cieszyn do Brna (droga krajowa nr 52) oraz linii kolejowej Kraków – Bielsko-Biała.

edytuj Kalendarium

• w 1327 pierwsza wzmianka pisemna o "Wadowicach" w akcie hołdu lennego złożonego królowi czeskiemu Janowi Luksemburskiemu przez księcia oświęcimskiego Jana I Scholastyka
• w 1430 miejscowość otrzymała prawa miejskie od księcia oświęcimskiego Kazimierza I
• w latach 1482-1493 miasto pod rządami Władysława z rodu Piastów
• XVI wiek – Wadowice ośrodkiem rzemiosła i kupiectwa
• w 1802 gmina miejska wykupuje prawa dominialne i staje sie wolnym miastem
• w 1819 Wadowice stały się rozległym cyrkułem wadowickim, obejmującym 3380 km², 10 miast, 2 osady targowe i 340 wsi z ludnością liczącą 350 tys. osób. Pierwszym naczelnikiem odwodu wadowickiego był Ludwik de Sertes, a miasto liczyło wówczas 2500 mieszkańców
• w latach 1867-1975 miasto było siedzibą powiatu
• 18 maja 1920 w domu przy Kościelnej 7 urodził się Karol Wojtyła, późniejszy papież Jan Paweł II. Odwiedził on Wadowice jako papież trzykrotnie w latach 1979, 1991 i 1999
• w latach 1939-1945 pod okupacją niemiecką. Administracyjnie Wadowice zostały włączone do Rzeszy. W okresie tym obowiązywała nazwa Wadowitz. Planowane wprowadzenie starej (pochodzącej z okresu lokacji miasta) nazwy Frauenstadt nie doszło do skutku.
• w latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. bielskiego
• 27 maja 2006 miasto odwiedził papież Benedykt XVI

edytuj Historia (wycinek)

Podczas rządów księcia Kazimierza, w 1430 wielki pożar doszczętnie strawił Wadowice. Aby szybko odbudować miasto książę oświęcimski Kazimierz na mocy przywileju z dnia 10 listopada 1430 nadał Wadowicom prawo chełmińskie (łac. ius Culmense).

Nadanie Wadowicom prawa chełmińskiego było ewenementem, gdyż prawo to stosowano zwłaszcza w Prusach i na Pomorzu. Prawdopodobnie książę Kazimierz chciał pobudzić aktywność wadowiczan i nadał im prawo, które bardziej było elastyczne od prawa magdeburskiego (łac. ius municipale magdeburgense) i prawa średzkiego (łac. ius novi fori). Przywilej książęcy zapewniał mieszkańcom Wadowic znaczne korzyści, np. zostali oni zwolnieni od wszelkich powinności na rzecz księcia przez okres lat sześciu. Ponadto uzyskali zezwolenie na swobodny wyrąb drewna w lasach książęcych i połów w środy i piątki ryb w Skawie. Wadowiczanie uzyskali również prawo do wolnego targu wraz z prawem jednej mili, tj. swobodnym i wyłącznym prawem prowadzenia określonej działalności gospodarczej w promieniu jednej mili od miasta. W przywileju z 1430 r. prawo to otrzymali krawcy, szewcy i sukiennicy oraz karczmarze i piwowarzy.

Aktywność gospodarcza mieszkańców Wadowic została pobudzona, co doprowadziło do szybkiego odbudowania miasta.

Ta sekcja jest zalążkiem. Jeśli możesz, rozbuduj ją.

edytuj Znane osobistości związane z Wadowicami

• Jan Paweł II (Karol Wojtyła) – papież
• Wincenty Bałys – rzeźbiarz i dramaturg
• Jan Nepomucen Bizański – artysta malarz, profesor Szkoły Sztuk Pięknych w Krakowie
• Marta Bizoń – aktorka teatralna i filmowa
• Godwin Brumowski – as lotnictwa Austro-Węgier
• Janina Brzostowska (Dorozińska) – poetka, tłumaczka
• Walerian Czuma – generał
• Józef Guzdek – polski duchowny katolicki, biskup
• Rafał Kalinowski – święty, karmelita, powstaniec, pedagog, kapłan
• Mieczysław Kotlarczyk – polonista, twórca Teatru Rapsodycznego
• Zdzisław Mączeński – słynny architekt działający w Warszawie
• Franciszek Mączyński – słynny architekt działający w Krakowie
• Andrzej Pawłowski – artysta projektant, rzeźbiarz, fotografik
• Ada Sari – śpiewaczka operowa, aktorka
• Franciszek Suknarowski – malarz, rzeźbiarz
• Marcin Wadowita – uczony, wicekanclerz i dziekan wydziału teologii Akademii Krakowskiej
• Emil Zegadłowicz – poeta, twórca grupy literackiej Czartak
• Maciej Zembaty – poeta, muzyk

edytuj Zabytki

• Kościół parafialny – Bazylika Mniejsza Ofiarowania NMP, z XVIII w., prezbiterium z XV w.
• Dom przy Kościelnej 4 – jeden z najstarszych budynków w mieście (przełom XVIII i XIX w. obecnie Muzeum Miejskie)
• Dom Rodzinny Ojca Świętego Jana Pawła II – muzeum biograficzne papieża Jana Pawła II mieszczące się w jego domu rodzinnym
• Klasztor Ojców Karmelitów Bosych i Sanktuarium św. Józefa "Na Górce" z 1899 r.
• Klasycystyczny dwór "Mikołaj" (nazwany tak na cześć wójta Mikołaja Komorowskiego) z XIX w.
• Plac Jana Pawła II z domami klasycystycznymi z XIX w.

edytuj Sport i rekreacja

edytuj Kluby sportowe

• MKS SKAWA "Wadowice" – piłka nożna, koszykówka, siatkówka
• KS Aquila – kolarstwo
• PUKS Karol Wadowice

edytuj Obiekty sportowe

• Stadion im. 650-lecia Wadowic (MKS SKAWA), ul. Błonie 2
• Kryta pływalnia "Delfin"
• WDW Podhalanin (jazda konna)

edytuj Imprezy i zawody cykliczne

• Dni Wadowic
• Bieg Powsinogi

edytuj Drogi krajowe

Droga 28 Zator – Wadowice – Nowy Sącz – Gorlice – Biecz – Jasło – Krosno – Sanok – Medyka

Droga 52 Głogoczów – Wadowice – Andrychów – Kęty – Bielsko-Biała

Przypisy

edytuj Zobacz też

Zobacz galerię na Wikimedia Commons:
Wadowice

• miasta w Polsce
• gmina Wadowice
• Collegium Marianum w Wadowicach
• Kościół św. Piotra Apostoła w Wadowicach
• Parafia Ofiarowania NMP w Wadowicach
• Parafia św. Piotra Apostoła w Wadowicach
• Synagoga w Wadowicach
• Zakład Karny Wadowice
• Zespół Szkół Ogólnokształcących w Wadowicach
• Wadowice (stacja kolejowa)

edytuj Linki zewnętrzne

• Mapy: Autopilot • Google Maps • Szukacz • Targeo • Zumi

• Zdjęcia satelitarne: Google Maps • Wikimapia • Zumi
• Wadowice w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich

p • d • e

Powiat wadowicki

Miasta: Andrychów • Kalwaria Zebrzydowska • Wadowice
Gminy miejsko-wiejskie: Andrychów • Kalwaria Zebrzydowska • Wadowice
Gminy wiejskie: Brzeźnica • Lanckorona • Mucharz • Spytkowice • Stryszów • Tomice • Wieprz

 

p • d • e Miasta województwa małopolskiego Miasta powiatowe Bochnia • Brzesko • Chrzanów • Dąbrowa Tarnowska • Gorlice • Kraków •Limanowa • Miechów • Myślenice • Nowy Sącz • Nowy Targ • Olkusz • Oświęcim • Proszowice • Sucha Beskidzka • Tarnów • Wadowice • Wieliczka • Zakopane Miasta gminne Alwernia • Biecz • Brzeszcze • Bukowno • Chełmek • Ciężkowice • Czchów • Dobczyce • Grybów • Jordanów • Kalwaria Zebrzydowska • Kęty • Krynica-Zdrój • Krzeszowice • Libiąż • Maków Podhalański • Miechów • Mszana Dolna • Muszyna • Niepołomice • Nowy Wiśnicz • Piwniczna-Zdrój • Rabka-Zdrój • Ryglice • Skała • Skawina • Słomniki • Stary Sącz • Sułkowice • Szczawnica • Świątniki Górne • Trzebinia • Tuchów • Wojnicz • Wolbrom • Zakliczyn • Zator • Żabno

p • d • e

Miasta województwa bielskiego (1975-1998)

Andrychów • Bielsko-Biała • Chełmek • Cieszyn • Kalwaria Zebrzydowska • Kęty • Maków Podhalański • Oświęcim • Skoczów • Strumień • Sucha Beskidzka • Szczyrk • Ustroń • Wadowice • Wilamowice • Wisła • Zator • Żywiec