Władysław z Gielniowa.html

 
ca de en es fr it nl no pl pt ru ro fi sv tr vo


 

Władysław z Gielniowa

Władysław z Gielniowa (ur. ok. 1440, zm. 4 lub 5 maja 1505) – polski zakonnik i kapłan (bernardyn), poeta średniowieczny, błogosławiony Kościoła katolickiego i patron Warszawy.

Najdawniejszy poeta polski znany z imienia, obok Przecława Słoty i Andrzeja ze Słupi. Pierwszy autor związany z Warszawą.

Spis treści

edytuj Życie

Urodził się w ubogiej mieszczańskiej rodzinie ok. 1440 r. w Gielniowie pod Przysuchą, na chrzcie otrzymał imię Marcin Jan. Gdy skończył szkółkę parafialną w 1462 wstąpił na Akademię Krakowską jednak jeszcze tego samego roku porzucił studia i wstąpił do zakonu obserwantów (odłam franciszkanów zwanych również bernardynami) przyjmując tam imię zakonne Ładysław.

W latach 1486-1487 był egzaminatorem w sprawie cudów za przyczyną św. Szymona z Lipnicy. W latach 1487-1490 i 1496-1499 był przełożonym prowincji polskich obserwantów i brał udział w kapitułach generalnych w 1490 r. w Urbino, a w 1498 r. w Mediolanie. Założył dwa domy zakonne w Skępem i w Połocku.

Odznaczał się duchem pokuty (często pościł, nosił włosiennicę itp.). Odznaczał się nabożeństwem do męki Jezusa Chrystusa - szczególnie biczowania, oraz Najświętszej Marii Panny i św. Anny. Był jednym z pierwszych, którzy wprowadzili język polski do nabożeństw kościelnych.

W ostatnich latach życia pozwolono mu zostać gwardianem i kaznodzieją w zakonie w Warszawie. Będąc tam zaprzyjaźnił się i został duchowym doradcą księżnej mazowieckiej Anny.

W czasie kazania w Wielki Piątek zasłabł, przeniesiono go do infirmerii a 4 lub 5 maja 1505 r. zmarł.

edytuj Twórczość

Pisał w języku łacińskim dla współbraci i polskim dla ludu (kazania i pieśni)

edytuj Utwory w języku łacińskim:

  • Serve Dei Simon - antyfona i epitafium na cześć bł. Szymona z Lipnicy
  • autobiograficzny wiersz o wstąpieniu do zakonu
  • modlitwa do św. Brygidy
  • wierszowany wykaz kar pokutnych
  • pieśń do Matki Bożej na czas zarazy
  • poemat oparty na biblijnej Pieśni nad pieśniami.

edytuj Utwory w języku polskim:

  • Żołtarz Jezusów - pieśń pasyjna o 15 (potem 27) czterowersowych zwrotkach składających się z parzyście rymowanych trzynastozgłoskowców
  • pieśń na Boże Narodzenie Augustus kiedy krolował,
  • Jasne Krystowo oblicze pieśń nawiązuje do legendy o obliczu Chrystusa odbitym w cudowny sposób na chuście świętej Weroniki,
  • Jezu, Zbawicielu ludzski - pieśń-modlitwa do Jezusa o siedem darów Ducha Świętego
  • Anna, niewiasta niepłodna - pieśń o tematyce maryjnej
  • Już się anjeli wiesielą - pieśń o tematyce maryjnej
  • O Jezu Nazareński o królu żydowski - modlitwa antytatarska

Przypisuje mu się autorstwo następujących utworów:

  • Godzinki o Niepokalanym Poczęciu Najświętszej Maryi Panny
  • Godzinki ku czci św. Anny

edytuj Kult

Do jego grobu przychodzili ludzie, by się modlić i wypraszać łaski. 13 kwietnia 1572 uroczyście przeniesiono relikwie Ładysława od kościoła na ołtarz w obecności nuncjusza papieskiego kardynała Giovanni Francesco Commendoniego i króla Zygmunta Augusta. W średniowieczu było to równoznaczne z kanonizacją, ponieważ jednak Stolica Apostolska zmieniła warunki znacznie je zaostrzając bernardyni rozpoczęli starania o jego beatyfikację. Dopiero papież Benedykt XIV wydał 11 lutego 1750 r. dekret beatyfikacyjny. Uroczystości połączono z trzechsetną rocznicą pobytu bernardynów w Polsce i odbyły się 1753 r.

W 1759 r. papież Klemens XIII ogłosił błogosławionego patronem Królestwa Polskiego i Wielkiego Księstwa Litewskiego. Papież Jan XXIII 19 grudnia 1962 r. ogłosił go głównym patronem Warszawy (po reformie kalendarza kościelnego w 1974 r. jest drugorzędnym patronem miasta).

Wspomnienie liturgiczne według polskich kalendarzy przypada 25 września, a Nowe Martyrologium Rzymskie przyjęło termin 4 maja[1].

Od roku 1630 w kościele zakonnym św. Anny w Warszawie znajduje się kaplica błogosławionego Władysława. W 1864 r. nastąpiła kasata klasztoru, opiekę nad kościołem i relikwiami przejęli księża diecezjalni. 10 VIII 1959 skradziono relikwiarz z trumienką, których nie odnaleziono do tej pory. W roku 1966 Katedra Krakowska podarowała kościołowi św. Anny relikwie ramienia błogosławionego. Na Warszawskim Ursynowie znajduje się Kościół pod wezwaniem bł. Władysława z Gielniowa.

edytuj Linki zewnętrzne

Przypisy

  1. Fros H., Sowa F., Księga imion i świętych, t. 6, Kraków 2007, ISBN 978-83-7318-736-8
All Right Reserved © 2007, Designed by Stylish Blog.