Władysław Witwicki.html |
| | | ca | | | de | | | en | | | es | | | fr | | | it | | | nl | | | no | | | pl | | | pt | | | ru | | | ro | | | fi | | | sv | | | tr | | | vo | | |
| |  |
Władysław Witwicki (ur. 1878 w Lubaczowie, zm. 1948 w Konstancinie) - jeden z ojców polskiej psychologii, filozof i historyk filozofii, tłumacz Platona, teoretyk sztuki i artysta.
W latach 1884-1888 uczęszczał do szkoły powszechnej we Lwowie, w latach 1888-1896 do Cesarsko-Królewskiego Gimnazjum im. Franciszka Józefa, od 1896 był studentem Uniwersytetu Lwowskiego, studiując m.in. filozofię i psychologię. W 1901 r. doktoryzował się na tymże uniwersytecie z filozofii jako przedmiotu głównego i zoologii jako przedmiotu pobocznego, broniąc rozprawę Analiza psychologiczna ambicji. W tym samym roku studiuje kilka miesięcy na uniwersytetach wiedeńskim (pod kierunkiem Aloisa Höflera) i lipskim (pod kierunkiem Wilhelma Wundta). 1 października 1904 r. po habilitacji na podstawie rozprawy Analiza psychologiczna objawów woli został docentem filozofii Uniwersytetu Lwowskiego. W 1909 został wydany pierwszy dialog Platona (Uczta) w przekładzie Witwickiego, z jego wstępem i komentarzami. Tłumaczeniem i objaśnianiem Platona Witwicki zajmował się odtąd do końca życia. W 1919 r. został profesorem nadzwyczajnym, a w 1920 r. zwyczajnym psychologii na Uniwersytecie Warszawskim. [1] W czasie okupacji Witwicki nie zaprzestał pracy artystycznej, naukowej i przekładowej, nie prowadził jednak działalności psychologicznej. Jego prace i przekłady z tego okresu zostały wydane dopiero po 1956 r. [2]
Uczeń Kazimierza Twardowskiego, stypendysta Zakładu Narodowego im. Ossolińskich, profesor uniwersytetów we Lwowie i w Warszawie. Mimo zasadniczo humanistycznej orientacji jego badań zalicza się go do grona myślicieli związanych ze szkołą lwowsko-warszawską. Znawca kultury starożytnej, autor wybitnego literacko i głęboko zakorzenionego w polskiej kulturze przekładu niemal całości dzieł Platona (z komentarzami). Przekład ten, mimo niespecjalistyczności filozoficznej i filologicznej, uznaje się za doskonały pod względem psychologicznego realizmu, plastyczności, przystępności, obrazowości i konkretności.
Uważany za jednego z najwybitniejszych polskich psychologów, autor pierwszych, wielokrotnie wznawianych i rozszerzanych polskich podręczników do psychologii, które odegrały istotną rolę w polskiej psychologii okresu międzywojennego. Jego oryginalna teoria psychologiczna to kratyzm (od gr. kratos - siła), uzasadniająca zmiany stanów emocjonalnych jednostki dążeniem do uzyskania poczucia mocy.
Był ojcem Janusza, twórcy Panoramy plastycznej dawnego Lwowa, oraz stryjem Michała, znanego architekta i konserwatora zabytków.
edytuj Twórczość
- Z psychologii stosunków osobistych (1907)
- W sprawie przedmiotu i podziału psychologii (1912)
- Psychologia do użytku słuchaczów wyższych szkół naukowych t. 1–2 (1925–1927)
- Zarys psychologii (1928)
- Wiadomości o stylach (1934)
- Przechadzki ateńskie (cykl audycji radiowych 1939, wyd. 1947)
- Platon jako pedagog (1947)
- O widzeniu przedmiotów (1954)
- Pogadanki obyczajowe (1957)
- Wiara oświeconych (1939, wyd. pol. 1959)
edytuj Tłumaczenia
- Dobra Nowina według Mateusza i Marka - tłum. ewangelii Mateusza i Marka (1958)
- Dialogi Platona
edytuj Bibliografia
- ↑ Andrzej Nowicki "Witwicki" Wiedza Powszechna, Warszawa 1982
- ↑ Teresa Rzepa "Psychologia Władysława Witwickiego" Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań 1991
