WikiPortallus: Ustrój polityczny Włoch.html

Włochy to demokracja parlamentarna. Ustrój państwa można określić jako odmianę systemu parlamentarno-gabinetowego, w której wzmocniono jednak rolę prezydenta - dysponuje on na przykład swobodnym prawem desygnowania premiera - co jest istotne w systemie wielopartyjnym; a w przypadku dymisji rządu może jej nie przyjąć i rozwiązać parlament.

edytuj Prezydent Włoch

Głową państwa jest Prezydent Republiki, wybierany na 7 letnią kadencję przez Zgromadzenie Narodowe - wspólnie obradujące obie izby parlamentu, wraz z reprezentantami regionów (1 z Valle d'Aosta, z pozostałych 19 regionów po 3).

Prezydent powołuje Premiera, a na jego wniosek powołuje i odwołuje rząd. Ponadto obsadza szereg stanowisk państwowych, jest szefem sił zbrojnych, powołuje 5 członków Trybunału Konstytucyjnego, przewodniczy Najwyższej Radzie Sądownictwa, przewodniczy Najwyższej Radzie Obrony, nadaje odznaczenia państwowe, akredytuje i przyjmuje przedstawicieli dyplomatycznych, opiniuje projekty ustaw, posiada prawo weta w stosunku do ustaw uchwalonych przez parlament, zarządza wybory do parlamentu, zarządza referendum.

Prezydent jest nieodpowiedzialny politycznie, ale podlega odpowiedzialności prawnej, jeżeli dopuści się zdrady stanu lub pogwałcenia konstytucji. Może być postawiony w stan oskarżenia przez parlament, bezwzględną większością głosów. Skargę rozpatruje i osądza Trybunał Konstytucyjny, powiększony o 16 członków powołanych w drodze losowania spośród obywateli spełniających warunki wybieralności do Senatu.

Prezydent także kieruje orędzia do parlamentu, ratyfikuje umowy międzynarodowe, ma prawo łaski, promulguje ustawy, ma prawo rozwiązania parlamentu (obydwu lub tylko jednej izby), ogłasza stan wojny uchwalony przez parlament.

edytuj Rada Ministrów Włoch

Rada Ministrów zarządza administracją publiczną, prowadzi politykę państwa i koordynuje działalność ministerstw. Posiada inicjatywę ustawodawczą i może wydawać akty z mocą ustawy. Zabezpiecza porządek publiczny oraz bezpieczeństwo państwa. Rada Ministrów jest odpowiedzialna przed parlamentem, któremu przedkłada do akceptacji program polityczny, kontrasygnuje także akty prawne.

edytuj Parlament Włoch

Obie izby parlamentu wybierane są w wyborach powszechnych, równych, bezpośrednich, w głosowaniu tajnym. 75% mandatów w obu izbach obsadzane jest większościowo w okręgach jednomandatowych, 25% proporcjonalnie w okręgach wielomandatowych. Jest 27 sztucznie wytyczonych okręgów w wyborach do Izby Deputowanych, a w wyborach do Senatu okręgami są regiony.

Parlament posiada inicjatywę ustawodawczą (art. 76), uchwala ustawy i inne akty prawne, uchwala wotum zaufania/nieufności dla rządu, współdziała w wytyczaniu linii polityki państwa, kontroluje bieżącą politykę rządu, wybiera prezydenta na wspólnym posiedzeniu - co 7 lat, w głosowaniu tajnym. Prezydent zostaje wybrany, jeżeli uzyska większość 2/3. Jeżeli nie dojdzie do wyboru w 1 lub 2 głosowaniu, to przy 3 wymagana jest tylko większość względna. Parlament może postawić prezydenta w stan oskarżenia, jeżeli ten dopuści się zdrady stanu lub nie dochowa wierności konstytucji. Powołuje także 5 członków Trybunału Konstytucyjnego, część składu Najwyższej Rady Sądownictwa, uchwala regulamin wewnętrznego funkcjonowania każdej z izb. Ponadto:

edytuj Trybunał Konstytucyjny Włoch

Organ, który rozpatruje oskarżenia wniesione przeciwko prezydentowi republiki, rozstrzyga spory kompetencyjne między władzami państwa, państwem a regionami, oraz między regionami, a także bada zgodność z konstytucją ustaw i innych aktów prawnych. Od decyzji TK nie ma odwołań.

edytuj Sądownictwo Włoch

Regulacja dotycząca sądownictwa jest zawarta nie tyle w samej konstytucji, co w wielu rozproszonych aktach prawnych. W sprawach cywilnych w zależności od przedmiotu sporu orzekają najpierw: a) sędziowie pokoju (giudice di pace) którzy są nie są sędziami zawodowymi tylko honorowymi b) trybunały zwykłe orzekające jednoosobowo w składzie 1 sędziego zawodowego c) trybunały zwykłe ale orzekające kolegialnie w składzie 3 sędziów zawodowych W drugiej instancji orzekają sądy apelacyjne natomiast w trzeciej Sąd Kasacyjny. Przy sprawach karnych podział wygląda analogicznie. Ciekawostką są tzw. trybunały wolności, które orzekają w sprawach tymczasowego aresztowania. Sądownictwo jest niezawisłe, więc sędziowie podlegają tylko ustawom i są nieusuwalni. Gwarantem tej niezawisłości jest Najwyższa Rada Sądownictwa. W jej skład wchodzi z urzędu Prezydent Republiki, Przez Trybunału Kasacyjnego i generalny prokurator tego Trybunału oraz 20 sędziów wybieranych przez ogół sędziów włoskich. Podstawową funkcją tego organu jest zarządzanie sprawami obsady personalnej stanowisk sędziowskich. (P.Sarnecki Ustroje konstytucyjne państw współczesnych Kraków 2005 )

edytuj Włoskie partie polityczne

edytuj Linki zewnętrzne

p • d • e

Ustroje polityczne państw europejskich

Albania • Andora • Austria • Belgia • Białoruś • Bośnia i Hercegowina • Bułgaria • Chorwacja • Czarnogóra • Czechy • Dania • Estonia • Finlandia • Francja • Grecja • Hiszpania • Holandia • Irlandia • Islandia • Liechtenstein • Litwa • Luksemburg • Łotwa • Macedonia • Malta • Mołdawia • Monako • Niemcy • Norwegia • Polska • Portugalia • Rosja • Rumunia • San Marino • Serbia • Słowacja • Słowenia • Szwajcaria • Szwecja • Ukraina • Watykan • Węgry • Wielka Brytania • Włochy

Terytoria zależne: Gibraltar • Guernsey • Jersey • Wyspa Man • Wyspy Owcze

Ustrój polityczny Włoch.html

Spis treści