Ustrój polityczny Norwegii.html



Norwegia

Ten artykuł jest częścią serii: Ustrój i polityka Norwegii Ustrój polityczny Konstytucja Król Harald V Storting Premier Jens Stoltenberg Rząd Podział administracyjny Partie polityczne Wybory 2005 Polityka zagraniczna Wikiprojekt Polityka

Herb rodziny królewskiej

Królestwo Norwegii jest dziedziczną monarchią konstytucyjną. Ustrój polityczny uregulowany został przez konstytucję z 1814 roku. Dokument ten był wiele razy nowelizowany (min. 1884, 1905).

edytuj Król

Wg konstytucji jest on głową państwa, najwyższym wodzem armii oraz przyjmuje gości z zagranicy. Jest symbolem jedności i ciągłości państwa. Nadaje obywatelstwa i teoretycznie może odrzucić ustawę uchwaloną przez parlament (po raz ostatni z tej możliwości skorzystał Olaf V w 1967 roku). Król mianuje premiera i jest odpowiedzialny tylko przed Bogiem. Korona dziedziczona jest według starszeństwa, więc kobieta również może panować nad krajem. Wszystkie wyroki ferowane są w jego imieniu. Ma on wysokie uprawnienia: wybiera Radę Państwa, w skład której wchodzi premier i co najmniej siedmiu członków, egzekwuje podatki, mianuje wszystkich urzędników cywilnych, kościelnych i wojskowych, jest naczelnym dowódcą sił lądowych i morskich, ma też prawo łaski. Może też przedstawić rządowi projekt ustawy. Może (aczkolwiek nie musi) na wniosek parlamentu zdymisjonować premiera. Obecnym królem jest Harald V.

edytuj Premier

Storting daje jego rządowi Wotum zaufania lub Wotum nieufności. Mianowany przez króla, lecz odpowiedzialny jest przed parlamentem. Ma prawo inicjatywy ustawodawczej. Może być zdymisjonowany przez króla. Przewodniczy zebraniom rządu i reprezentuje Norwegię na zebraniach międzynarodowych. Obecnym premierem jest Jens Stoltenberg.

edytuj Polityka

Częste są konflikty między głową państwa i jego szefem rządu (choć obecny premier często zgadza się monarchą). Prawo wyborcze przysługuje obywatelom którzy ukończyli 20 lat.

edytuj Główne Partie polityczne:

• Norweska Partia Pracy
• Partia Centrum
• Partia Ludowa
• Chrześcijańska Partia Ludowa
• Partia Konserwatywna
• Venstre