Tymczasowa Rada Stanu.html



Inauguracyjne posiedzenie Tymczasowej Rady Stanu
14 stycznia 1917

Tymczasowa Rada Stanu Królestwa Polskiego – pierwszy organ władzy polskiej ustanowiony na ziemiach Królestwa Polskiego przez wojskowych generał-gubernatorów Niemiec i Austrii podczas I wojny światowej.

Rozporządzenie o utworzeniu TRS było wykonaniem postanowień zawartych w akcie 5 listopada. Datowane 6 listopada, ogłoszone 6 grudnia 1916 rozporządzenie powoływało TRS jako organ doradczy w sprawach prawodawczych i pomocniczy przy tworzeniu instytucji państwowych w Królestwie Polskim.

Rada składała się z 25 członków mianowanych przez władze okupacyjne, w tym 15 z terenu okupacji niemieckiej i 10 z austriackiej. Przewodniczącym został mianowany ziemianin Wacław Niemojowski, noszący tytuł marszałka wielkiego koronnego, a jego zastępcą Józef Mikułowski-Pomorski. W jej skład weszli przedstawiciele aktywistów, wśród nich 7 ziemian, 3 przemysłowców, 2 księży, 2 chłopów, 11 pracowników umysłowych. Sprawy wojskowe powierzono J. Piłsudskiemu. TRS rozpoczęła działalność 14 stycznia 1917. Rada wystąpiła pod adresem władz okupacyjnych z żądaniami znacznie przekraczającymi jej uprawnienia. Domagała się m.in. przejęcia szkolnictwa i sądów oraz ustanowienia za jej zgodą regenta. Władze okupacyjne zgodziły się na powołanie armii polskiej, pod warunkiem jej całkowitego podporządkowania państwom centralnym. Na znak sprzeciwu z Rady ustąpił Piłsudski. Po jego aresztowaniu w lipcu 1917 i po tzw. kryzysie przysięgowym w Legionach Polskich, 25 sierpnia 1917 cała TRS podała się do dymisji. Kontynuatorką jej prac była Komisja Przejściowa Tymczasowej Rady Stanu, a następnie Rada Regencyjna i powołany przez nią Rząd Jana Kucharzewskiego.

edytuj Osiągnięcia TRS

• 1 wrzesień 1917 - przejęcie sądownictwa z rąk niemieckich,
• 1 październik 1917 - przejęcie szkolnictwa z rąk niemieckich,
• wykształcenie 2 tysięcy wyższych urzęników państwowych
• organizacja służby zdrowia,
• wprowadzenie j. polskiego w pracach samorządu lokalnego,

p • d • e

Tymczasowa Rada Stanu Królestwa Polskiego

Wacław Niemojowski • Józef Mikułowski-Pomorski • Józef Brudziński • Stanisław Bukowiecki • Stanisław Dzierzbicki • Ludwik Górski • Józef Higersberger • Marian Januszajtis-Żegota • Kazimierz Natanson • Józef Piłsudski • Franciszek Pius Radziwiłł • Wojciech Rostworowski • Eustachy Sapieha • Stanisław Chaniewski • Stanisław Staniszewski • Władysław Studnicki • Artur Śliwiński