Rząd Jędrzeja Moraczewskiego.html |
| | | ca | | | de | | | en | | | es | | | fr | | | it | | | nl | | | no | | | pl | | | pt | | | ru | | | ro | | | fi | | | sv | | | tr | | | vo | | |
| |  |
Rząd Jędrzeja Moraczewskiego – gabinet pod kierownictwem socjalistycznego premiera Jędrzeja Moraczewskiego, utworzony 17 listopada 1918 roku przez Józefa Piłsudskiego. Pod względem organizacyjnym i prawnym kontynuował prace powołanego przez Radę Regencyjną prowizorium rządowego Władysława Wróblewskiego. Politycznie był częściowo kontynuacją rządu lubelskiego Ignacego Daszyńskiego, który podporządkował się Józefowi Piłsudskiemu. Gabinet ten ogłosił m.in. powszechne prawo wyborcze (obejmujące również kobiety)[1], ustanowił ośmiogodzinny dzień pracy, zagwarantował legalność związków zawodowych i prawo do strajku, wprowadził inspekcję pracy oraz ubezpieczenia chorobowe. Rząd ustąpił 16 stycznia 1919 roku po konsultacjach z Piłsudskim, który dążył do porozumienia z prawicą oraz uspokojenia sytuacji w niepodległej Polsce. Endecja uważała bowiem gabinet Moraczewskiego za zbyt radykalny, zaś jej zwolennicy odmawiali wykonywania jego poleceń (m.in. płacenia podatków). Także za granicą niechętnie widziano rząd składający się z byłych sojuszników Niemiec.
edytuj Skład rządu
- Jędrzej Moraczewski (PPSD) – Prezydent Ministrów, minister komunikacji
- Stanisław Thugutt (PSL "Wyzwolenie") – minister spraw wewnętrznych
- Leon Wasilewski (PPS) – minister spraw zewnętrznych
- Franciszek Wojda (Zjednoczenie Ludowe) – minister rolnictwa i dóbr koronnych
- Jerzy Iwanowski – minister przemysłu i handlu
- Bronisław Ziemięcki (PPS) – minister pracy i opieki społecznej
- Andrzej Kędzior – minister robót publicznych
- Jerzy Iwanowski – minister pracy i opieki społecznej
- Leon Supiński (ZD) – minister sprawiedliwości
- Ksawery Prauss (PPS) – minister wyznań religijnych i oświecenia publicznego
- Tomasz Arciszewski (PPS) – minister poczt i telegrafów
- Antoni Mińkiewicz – minister aprowizacji
- Władysław Byrka – kierownik Ministerstwa Skarbu
- Medard Downarowicz (SNN) – minister ochrony kultury i sztuk pięknych
- Tomasz Nocznicki (PSL "Wyzwolenie") – minister
- Wincenty Witos (PSL "Piast") – minister
- Marian Malinowski (PPS) – minister
edytuj Zmiany w rządzie
- Józef Piłsudski Tymczasowym Naczelnikiem Państwa, nowym ministrem spraw wojskowych został Jan Wroczyński
- Witold Chodźko kierownikiem resortu zdrowia publicznego
- dymisja ministra rolnictwa i dóbr koronnych Franciszka Woydy, na jego miejsce powołany został Błażej Stolarski (PSL Wyzwolenie)
- dymisja ministra robót publicznych Andrzeja Kędziora, na jego miejsce powołany został Józef Pruchnik (PSL Lewica)
- ministrem komunikacji został Stanisław Stączek (PSL Lewica)
- dymisja Wincentego Witosa, zastąpił go Franciszek Wójcik (PSL Lewica)
Przypisy
- ↑ Dekret o ordynacji wyborczej do Sejmu Ustawodawczego (z dnia 28 listopada 1918 r.; Dziennik Praw Państwa Polskiego Nr 18, poz. 46)
| W dniu zaprzysiężenia |
Jędrzej Moraczewski • Tomasz Arciszewski • Władysław Byrka • Witold Chodźko • Medard Downarowicz • Jerzy Iwanowski • Andrzej Kędzior • Marian Malinowski• Antoni Mińkiewicz • Tomasz Nocznicki• Józef Piłsudski • Ksawery Prauss• Leon Supiński • Stanisław Thugutt • Leon Wasilewski • Wincenty Witos • Franciszek Wojda • Bronisław Ziemięcki |
 |
| Późniejsi członkowie rządu |
Witold Chodźko p.o. • Józef Pruchnik • Stanisław Stączek • Błażej Stolarski • Franciszek Wójcik • Jan Wroczyński |
| Poprzednik rząd Ignacego Daszyńskiego |
 |
rządy w II Rzeczypospolitej 1918-1919 |
|
Następca rząd Ignacego Jana Paderewskiego |