Ruch Autonomii Śląska.html
 
| ca | de | en | es | fr | it | nl | no | pl | pt | ru | ro | fi | sv | tr | vo |


 

Ruch Autonomii Śląska
Profil działalności edukacja, kultura, polityka, regionalizm
Rok założenia 1990
Rodzaj stowarzyszenia rejestrowane KRS
Siedziba Rybnik
Zasięg regionalne

Ruch Autonomii Śląska (RAŚ) – stowarzyszenie utworzone w styczniu 1990 przez Ślązaków, z siedzibą w Rybniku. Według deklaracji programowej "rozpoczęło starania o wyraziste upodmiotowienie Śląska i jego mieszkańców"[1] poprzez utworzenie własnego parlamentu, skarbu i rządu. Głównym deklarowanym celem organizacji, jest utworzenie dwóch autonomicznych regionów w historycznych granicach Dolnego i Górnego Śląska[1]. Ruch Autonomii Śląska nawiązuje do tradycji przedwojennego autonomicznego województwa śląskiego (kiedy to Górnemu Śląskowi, Sejm Rzeczypospolitej Polskiej nadał Statut Organiczny).

Antagonistyczną organizacją jest Ruch Obywatelski "Polski Śląsk", kontestujący działalność RAŚ.

Spis treści

edytuj Władze RAŚ

dr Jerzy Gorzelik
  • Przewodniczący: dr Jerzy Gorzelik
  • Zastępca przewodniczącego: Grzegorz Gryt
  • Zastępca przewodniczącego: Piotr Długosz
  • Skarbnik: Piotr Kalinowski
  • Sekretarz: Michał Pęczek
  • Członek Zarządu: Jerzy Bogacki
  • Członek Zarządu: Leon Swaczyna

edytuj Działalność

edytuj Narodowy spis powszechny

Najbardziej widocznym sukcesem RAŚ była agitacja przed spisem powszechnym w 2002 r. prowadzona pod hasłem "Masz prawo zadeklarować narodowość śląską". W spisie powszechnym narodowość śląską zadeklarowało ponad 173 tys. osób. Działacze RAŚ twierdzą, że wynik ten nie oddaje całej prawdy, ponieważ rachmistrze spisowi często odmawiali wpisania narodowości śląskiej do formularza[2].

edytuj Wybory parlamentarne

W wyborach do Sejmu w 1991 roku Ruch Autonomii Śląska uzyskał 2 mandaty poselskie. Posłem z listy Ruchu Autonomii Śląska został wówczas między innymi Kazimierz Świtoń (znany głównie jako twórca pierwszych Wolnych Związków Zawodowych w latach 70. XX wieku i z licznych antysemickich wypowiedzi oraz działań w ostatnich latach). W wyborach parlamentarnych w 2005 r. działacze tego stowarzyszenia (m.in. jeden z ówczesnych wiceprzewodniczących Krzysztof Kluczniok) znaleźli się na listach wyborczych Polskiego Stronnictwa Ludowego. W wyborach parlamentarnych w 2007 r. działacze RAŚ nie brali udziału.

edytuj Wybory samorządowe

W wyborach samorządowych w 2006 roku, Komitet Wyborczy Ruchu Autonomii Śląska nie zdobył żadnego mandatu do sejmiku województwa śląskiego zdobywając 4,35% głosów i uplasował się za PO, PiS i PSL, ale przed Samoobroną - 3,96% i LPR - 3,46%. RAŚ zdobył jednak mandaty w radach gmin i powiatów. W porównaniu do wyborów z 2002 roku wyraźnie poprawił się wynik w Katowicach (7,7%), Rudzie Śląskiej (9,39%), Zabrzu (5,71%), Tychach (5,1%), Bytomiu (6,8%), Mysłowicach (8,3%) i powiecie gliwickim (7,54%), powiecie bieruńsko-lędzińskim (10,4%), powiecie tarnogórskim (7,73%). Słabsze poparcie RAŚ uzyskał w Siemianowicach (4,94%), Piekarach (5,06%) oraz w okręgu rybnickim, w którym RAŚ uzyskał 8,1% głosów, w stosunku do 11% w 2002 roku. W województwie opolskim RAŚ uzyskał poparcie w wysokości 1,46% wszystkich oddanych głosów.

edytuj Wybory do Parlamentu Europejskiego

W wyborach do Parlamentu Europejskiego w 2004 Jerzy Gorzelik bezskutecznie startował z listy Narodowego Komitetu Wyborczego założonego przez Macieja Płażyńskiego.

edytuj Działalność na rzecz zachowania śląskiej tożsamości

II Marsz Autonomii, Katowice 12 lipca 2008

RAŚ włączając się w dyskusje na temat śląskiej historii przyczynił się do przypomnienia takich postaci jak np. pionier śląskiego przemysłu hrabia Fryderyk Reden czy założyciele nowoczesnych Katowic Friedrich Grundmann i Richard Holtze, o których po wojnie nie wspominano tylko ze względu na ich niemieckie pochodzenie. RAŚ, zgodnie ze swym ponadnarodowym charakterem, przypomina także o znaczących postaciach polskich Górnoślązaków. RAŚ zaangażował się na rzecz popularyzowania kulturalnego dziedzictwa Górnego Śląska, m.in. poprzez włączenie się w obchody corocznych Europejskich Dni Dziedzictwa. Od roku 2007 RAŚ wręcza Nagrodę im. ks. Augustina Weltzla "Górnośląski Tacyt", przyznawaną przez złożoną z naukowców kapitułę w kategoriach badacz i popularyzator dziejów Górnego Śląska.

Wikinews
Zobacz wiadomość w serwisie Wikinews na temat Katowice: I Marsz Autonomii

edytuj Współpraca

RAŚ utrzymuje biura w USA, Belgii i Niemczech, jest także od 1993 członkiem Ligi Regionów, organizacji postulującej podział Polski na 12 autonomicznych regionów (jej członkami jest także Związek Górnośląski, Związek Podhalan i Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie). Przez dłuższy czas współpracował z organizacjami niemieckiej mniejszości narodowej w Polsce. RAŚ utrzymuje kontakty z niemieckimi organizacjami Ślązaków oraz regionalistami z krajów Unii Europejskiej.

W 1997 RAŚ wziął udział w konferencji Partii Regionalistów Wolnej Bretanii (obok innych organizacji jak np. Liga Celtycka, Partia Walii, Szkocka Partia Narodowa, czy Flamandzka Unia Narodowa). Dwaj przedstawiciele RAŚ brali też udział w konferencji w Bozen, gdzie omawiano przeprowadzanie akcji zbierania funduszy na szkoły niemieckie na Śląsku. Jednak od kilku lat mniejszość niemiecka zaczęła traktować RAŚ jako konkurencję w walce o głosy wyborców na Śląsku.

Część działaczy RAŚ działa na rzecz Związku Ludności Narodowości Śląskiej, który usiłuje na drodze sądowej zalegalizować w Polsce narodowość śląską (20 grudnia 2001 i 17 lutego 2007 Europejski Trybunał Praw Człowieka w Strasburgu odrzucił wniosek w tej sprawie).

RAŚ złożył także akces do organizacji Wolny Sojusz Europejski (posiadającej 10 przedstawicieli w Parlamencie Europejskim - międzynarodowej organizacji zrzeszającej separatystów i regionalistów z około 30 różnych organizacji o tym profilu z krajów europejskich. Od roku 2004 Ruch Autonomii Śląska jest członkiem Wolnego Sojuszu Europejskiego, przy którego frakcji w Parlamencie Europejskim także utrzymuje przedstawicielstwo.

edytuj Kontrowersje

Działalność RAŚ budzi na Górnym Śląsku i w całej Polsce kontrowersje, które wpisują się w toczony od lat 90. XX wieku spór o tożsamość Górnego Śląska. Przychylne RAŚ stanowisko od kilku lat zajmuje pochodzący ze Śląska znany reżyser i senator Kazimierz Kutz, który przed wyborami samorządowymi w 2006 r. otwarcie poparł RAŚ. RAŚ wspierają także znani na Śląsku i poza nim: pisarz Henryk Waniek, dramaturg Ingmar Villqist oraz artysta plastyk Andrzej Urbanowicz, gdyż ich zdaniem stowarzyszenie prezentuje zaangażowanie w bieżące sprawy regionu, głównie w kwestiach ochrony i promocji górnośląskiej tożsamości narodowej oraz kultury.

edytuj Wypowiedzi Jerzego Gorzelika

Przewodniczący RAŚ Jerzy Gorzelik prowokacyjnie deklarował swój negatywny stosunek do roli, jaką państwo polskie odegrało w XX wieku na Górnym Śląsku. Mówił m.in. : "Jestem Ślązakiem, nie Polakiem. Moja ojczyzna to Górny Śląsk. Nic Polsce nie przyrzekałem, więc jej nie zdradziłem. Państwo zwane Rzeczpospolita Polska, którego jestem obywatelem, odmówiło mi i moim kolegom prawa do samookreślenia i dlatego nie czuje się zobowiązany do lojalności wobec tego państwa" oraz wypowiedź nawiązująca do poglądu wyrażonego podczas obrad traktatu wersalskiego w 1919 roku przez brytyjskiego premiera Davida Lloyd George, że "przyłączyć Górny Śląsk do Polski to tak, jakby małpie dać zegarek", do której Gorzelik dodał w odniesieniu do Polski jako małpy i Śląska jako zegarka "Po 80 latach, widać, że małpa zegarek zepsuła".

edytuj Publikacje w czasopiśmie RAŚ

Lęki przed separatyzmem RAŚ podsycały niektóre publikacje w "Jaskółce Śląskiej" - czasopiśmie wydawanym przez RAŚ, gdzie pojawiały się artykuły postulujące powstanie "niepodległego państwa Śląsk"[5]. Redakcja "Jaskółki" podkreślała, że teksty nie podpisane przez władze RAŚ wyrażają indywidualne poglądy autorów (adnotacja tej treści znajdowała się w stopce redakcyjnej).

edytuj Publikacje historyczne działaczy RAŚ

Kontrowersje wzbudziły niektóre publikacje historyczne byłych działaczy RAŚ (m.in. Dariusza Jerczyńskiego czy Bruno Nieszporka) zamieszczone m.in. na stronach internetowych. Można w nich było znaleźć twierdzenia, że historia Śląska została zafałszowana przez polskich nacjonalistów, natomiast germanizacja i walka z Polakami organizacji takich jak Hakata i Komisja Kolonizacyjna były formą obrony przed polskim nacjonalizmem[6] oraz, że Polska "walnie się przyczyniła" się do wybuchu II wojny światowej [7].

Nieszporek dokonał rewizji ustaleń historycznych dotyczących przyczyn obu wojen światowych, a zwłaszcza II wojny światowej. Za sprawcę tej ostatniej oprócz Hitlera i Stalina uznał także w dużym stopniu Żydów (zwłaszcza amerykańskich), Polaków i USA. W omawianiu przyczyn pierwszej wojny światowej w dużym stopniu posłużył się obszernymi cytatami z Adolfa Hitlera (Mein Kampf)[8] . Jerzy Gorzelik, przewodniczący RAŚ, w artykule stanowiącym komentarz do dyskusji wokół tekstów Nieszporka i Jerczyńskiego, opubliowanym w "Jaskółce Śląskiej", wyraził jednoznacznie negatywny stosunek do wszelkich prób rehabilitacji systemów totalitarnych[9].

Stosunek do nazwy Auschwitz-Birkenau

Kontrowersje wzbudził też list Związku Ludności Narodowości Śląskiej do UNESCO, zgłoszony przez paru członków RAŚ, będących jednocześnie członkami ZLNŚ, w którym proszono by nie uwzględniono wniosku polskich i żydowskich władz w sprawie zmiany nazwy obozu koncentracyjnego na "Auschwitz-Birkenau. Niemiecki nazistowski obóz koncentracyjny i zagłady 1940-45". W uzasadnieniu prośby wskazywano na istnienie w latach 1945-1948 na terenie dawnego obozu nazistowskiego komunistycznego łagru, wtórym przetrzymywano m.in. Ślązaków. Działania te wzbudziły protest czołowych postaci świata politycznego, m.in. byłego więźnia Auschwitz Władysława Bartoszewskiego. Ostatecznie Ruch Autonomii Śląska nie poparł wniosku ZLNŚ, który nie został też uwzględniony przez UNESCO.

Kontrowersje wzbudziła także wypowiedź jednego z byłych członków RAŚ, Andrzeja Rocznioka, który stwierdził w 2005, iż po II wojnie światowej istniały "polskie obozy koncentracyjne"[10][11].

edytuj Raport Urzędu Ochrony Państwa

W 2000 UOP w raporcie o bezpieczeństwie państwa ostrzegał, że RAŚ może stanowić "potencjalne zagrożenie dla interesów RP"[12]. Raport wywołał mieszane reakcje, m.in. RAŚ uznał[13] za nieuprawnione sugestie uznające go za strukturę podległą Związkowi Wypędzonych. Sam katowicki UOP sprawę bagatelizował, ówczesny rzecznik delegatury mjr Zbigniew Nowak w rozmowie z Janem Dziadulem z Polityki mówił: Nie widzimy obecnie żadnych zagrożeń dla polskiej racji stanu na Śląsku, także w działaniach ruchu autonomistów[13]. Zbigniew Nowak stwierdził jednocześnie, w odpowiedzi na sugestie ze strony RAŚ o zagrożeniach wynikających dla kraju z powodu działań UOP w stosunku do legalnych organizacji, iż spośród 30 największych ruchów autonomistycznych i separatystycznych, w większości działających na terenie Unii Europejskiej, wszystkie monitorowane są przez krajowe służby specjalne[13]. Należy jednak podkreślić, że opublikowany w internecie tekst, nie został przez UOP autoryzowany, więc istnieją wątpliwości co do jego wiarygodności.

edytuj Założenie klubu piłkarskiego 1. FC Katowice

Działacze RAŚ znaleźli się wśród założycieli powołanego w 2007 roku klubu piłkarskiego o nazwie 1.FC Katowice, którego nazwa nawiązuje do pierwszego klubu piłkarskiego w Katowicach, zlikwidowanego przez władze polskie w 1939 roku z powodu opanowania władz klubu przez radykalnych nacjonalistów niemieckich ze środowiska Jungdeutsche Partei i reaktywowanego przez niemieckie władze hitlerowskie podczas okupacji zajętego Górnego Śląska. Powstanie tego klubu spowodowało krytyczne reakcje działaczy Ruchu Obywatelskiego "Polski Śląsk", którzy utrzymywali, że klub ma nazistowskie korzenie[14][15].

Przypisy

  1. ↑ 1,0 1,1 Ruch Autonomii Śląska - o organizacji. 
  2. ↑ Liczba ta nie obejmuje wszystkich osób deklarujących narodowość śląską, bowiem nie obejmuje osób, które z różnych przyczyn nie brały udziału w spisie powszechnym lub były osobami niepełnoletnimi. Ruch Autonomii Śląska (oraz wiele osób niezrzeszonych) zarzucił iż wielu przypadkach rachmistrze spisowi odmawiali wpisania narodowości śląskiej do formularza lub wpisywali ołówkiem by móc później ją zmienić. Zarzuty tego rodzaju wysunął również Związek Ukraińców w Polsce, który został poparty przez Jacka Kuronia
  3. ↑ Ślązacy wysłali kartki do prezydenta - Gazeta.pl
  4. ↑ http://www.mmsilesia.pl/2283/2008/7/12/w-katowicach-odbyl-sie-ii-marsz-autonomii-foto?districtChanged=true
  5. ↑ "Śląska autonomia" artykuł w "Biuletynie Korporacyjnym" Polskiego Związku Korporacji Akademickich
  6. ↑ "Pruska Polityka Kulturkampfu" artykuł na www.slonsk.de
  7. ↑ Od autora "Historii Narodu Śląskiego
  8. ↑ "Konferencja Wersalska", artykuł na www.republikasilesia.com
  9. ↑ O dyskursie historycznym i walce o autonomię regionalną. 
  10. ↑ Obóz był nazistowski i stalinowski?. 
  11. ↑ Były polskie obozy koncentracyjne – uważa lider Ruchu Autonomii Śląska. 
  12. ↑ Raport Urzędu Ochrony Państwa dotyczący zagrożeń dla bezpieczeństwa państwa w aspekcie wewnętrznym i zewnętrznym oraz ujawnionych w tym zakresie przestępstw w 1999 roku
  13. ↑ 13,0 13,1 13,2 Jaskółka kala gniazdo. Polityka, 29 kwietnia 2000. 
  14. ↑ "Wstydliwa karta niemieckiego sportu" - artykuł na stronie ROPŚ, 12 lipca 2007
  15. ↑ Piotr Spyra: 1. FC Katowice afirmuje nazizm, Gazeta Wyborcza Katowice, 2007.07.13

edytuj Zobacz też

edytuj Linki zewnętrzne
All Right Reserved © 2007, Designed by Stylish Blog.