Ruch 4 Maja.html



Wiec studencki - 4 maja 1919

Wiec na Placu Tiananmen - 4 maja 1919

Ruch 4. Maja - chiński antyimperialistyczny ruch polityczny i kulturalny powstały 4 maja 1919 roku (w okresie powstawania Republiki Chińskiej).

edytuj Tło historyczne

W czasie I wojny światowej, w 1917 r. Chiny wypowiedziały Niemcom wojnę, licząc na uzyskanie należnej im pozycji w świecie oraz na odzyskanie prowincji Szantung. Podczas wojny dostała się ona pod kontrolę Japonii, bo kraj ten również przystąpił do wojny po stronie Ententy.

W 1918 r. rząd pekiński, kontrolujący tylko północną część kraju i pozostający w konflikcie z rządem Guomindangu na południu, podpisał z Japonią tajną umowę, w której zaakceptował roszczenia tego kraju wobec Szantungu. Także podpisany 28 czerwca 1919 traktat wersalski potwierdził, że prowincja ta to japońskie terytorium.

edytuj Masowe protesty

Powstanie ruchu zapoczątkowały masowe protesty studenckie przeciwko rządowi i Japonii, do czego doprowadziły wydarzenia związane ze stosunkami chińsko-japońskimi po I wojnie światowej. Wybuchły one 4 maja 1919 r. Doprowadziło to do ogólnonarodowego "przebudzenia" i do powstania Ruchu oraz do rewolucji w myśli, sztuce, literaturze, w której główną rolę odegrało środowisko inteligenckie oraz akademickie. Środowisko to, w którym Ruch się rozwijał było znane jako Ruch Nowej Kultury (新文化運動).

Wydarzenia 4 maja były punktem zwrotnym w historii chińskiego nacjonalizmu. Spowodowały gwałtowny wzrost popularności tej ideologii wśród ludności chińskiej.