Ropa naftowa.html
 
| ca | de | en | es | fr | it | nl | no | pl | pt | ru | ro | fi | sv | tr | vo |


 

Ropa naftowa

Ropa naftowa (olej skalny, czarne złoto) – ciekła kopalina, złożona z mieszaniny naturalnych węglowodorów gazowych, ciekłych i stałych (bituminów), z niewielkimi domieszkami azotu, tlenu, siarki i zanieczyszczeń. Posiada podstawowe znaczenie dla gospodarki światowej jako surowiec przemysłu chemicznego, a przede wszystkim jako jeden z najważniejszych surowców energetycznych.

Spis treści

edytuj Pochodzenie ropy naftowej

edytuj Teoria nieorganiczna pochodzenia ropy

Zobacz więcej w osobnym artykule: Teoria nieorganiczna powstawania ropy naftowej.

edytuj Teoria organiczna pochodzenia ropy

Teoria ta została stworzona m.in. przez: B. Radziszewskiego, K. Englera, H. Höfer, J.E. Hackforda, D. White'a w myśl których ropa naftowa powstała przez przeobrażenie szczątków roślinnych i zwierzęcych nagromadzonych wraz z drobnymi okruchami mineralnymi w osadach morskich; czynnikami powodującymi przejście substancji organicznych w bituminy są prawdopodobnie: środowisko redukujące, odpowiednia temperatura, działalność bakterii, oddziaływanie pierwiastków promieniotwórczych i in.

edytuj Występowanie ropy naftowej

edytuj Typy złóż

edytuj Skały zbiornikowe

edytuj Złożowe prowincje naftowe

Ropę naftową wydobywa się w Azji, w rejonie Zatoki Perskiej, w basenie Morza Kaspijskiego, na Syberii,w Ameryce Północnej i środkowej, oraz na dnie Morza Północnego. W północnej Afryce, w Zatoce Meksykańskiej, w Stanach Zjednoczonych, Kanadzie, w Meksyku.

edytuj Właściwości ropy naftowej

edytuj Skład chemiczny ropy

Podstawowy skład chemiczny ropy naftowej to: 80-88% węgla, 11-14,5% wodoru, 0,01-6% siarki (rzadko do 8%), 0,005-0,7% tlenu (rzadko do 1,2%), 0,001-1,8% azotu. Oprócz tych pierwiastków w ropie naftowej można znaleźć około 50 pierwiastków chemicznych, w tym: wanad, nikiel, chlor.

edytuj Właściwości fizyczne ropy

Średnia masa molekularna wynosi 220—300 g/mol (rzadko 450—470). Gęstość 0,65-1,05 (zwykle 0,82-0,95) g/cm³; przenikalność dielektryczna 2,0-2,5; przewodność elektryczna od 2•10-10 do 3•10-19 om-1•cm-1.

edytuj Podział ropy

  • ze względu na ciężar właściwy:
    • lekka (poniżej 878 kG/m³)
    • średnia (od 878 do 884)
    • ciężka (powyżej 884)
  • ze względu na zawartość siarki w ropie:
    • niskosiarkowa (poniżej 0,5%)
    • siarkowa (powyżej 0,5%)
  • ze względu na zawartość żywic w ropie:
    • małożywiczna (poniżej 17%)
    • żywiczna (od 18 do 35%)
    • wysokożywiczna (powyżej 35%)
  • ze względu na zawartość parafiny w ropie:
    • niskoparafinowa (bezparafinowa) (temperatura krzepnięcia poniżej −16°C)
    • parafinowa (temperatura krzepnięcia od −15˚C do +20°C)
    • wysokoparafinowa (temperatura krzepnięcia powyżej +20°C)

edytuj Poszukiwanie ropy naftowej

edytuj Badania geofizyczne

Podstawową metodą typowania obszarów perspektywicznych i poszukiwania złóż ropy naftowej przez geofizyków jest sejsmika refleksyjna. Dzięki niej można rozpoznać budowę geologiczną badanego terenu i wytypować pułapki złożowe.

edytuj Wiercenia poszukiwawcze

edytuj Wydobycie ropy naftowej

Schemat wydobycia ropy naftowej spod dna morskiego
1. Platforma wydobywcza
2. Warstwy skalne
3. Szyby
4. Gaz i ropa uwięzione w porowatej skale

Ropa jest wydobywana co najmniej od średniowiecza. Jej największe zasoby znajdują się w:

Kraje nad Zatoką Perską zapewniają światu 30% tego surowca – są one największymi eksporterami i dyktatorami cen. W światowym wydobyciu, wynoszącym w 2002 r. ok. 3,5 mld ton przodują: Arabia Saudyjska (395 mln ton), Rosja (380 mln ton), USA (295 mln ton), Iran (181 mln ton), Chiny (170 mln ton), Meksyk (165 mln ton), Norwegia (165 mln ton), Wenezuela (140 mln ton), Wielka Brytania (115 mln ton) i Irak (115 mln ton).

Światowe wydobycie ropy naftowej w 2006 roku wynosiło ponad 3,5 miliarda ton. Najwięksi producenci pokrywają 73% światowego wydobycia i są to:

Kraj Wydobycie

(w milionach ton rocznie)
Arabia Saudyjska 395
Rosja 380
USA 295
Iran 181
Chiny 170
Meksyk 165
Norwegia 165
Wenezuela 140
Wielka Brytania 115
Irak 115

Światowe zasoby ropy naftowej szacowane są na 140 mld ton (dane z 2006 roku).

Złoża ropy naftowej często łączą się z złożami gazu ziemnego. Występują najczęściej w antyklinach, przy czym sekwencja jest następująca: u dołu występuje podścielająca złoże solanka, następnie ropa naftowa, a w szczycie antykliny gaz ziemny.

edytuj Wydobycie w Polsce

Kiwon – pomnik w Ropiance, Beskid Niski

Pierwsza polska kopalnia ropy powstała w 1854 r. z inicjatywy Ignacego Łukasiewicza w Bóbrce k. Krosna, a pierwszy szyb naftowy o współczesnej konstrukcji wywiercono w 1859 r. w USA.

Pierwszy polski zakład destylacji ropy naftowej powstał w 1856 r. w Ulaszowicach koło Jasła (dzisiaj w granicach miasta).

Jedna z najstarszych rafinerii na świecie z 1884 znajduje się w Gorlicach.

Polska jest krajem ubogim w ten surowiec. Wydobywa się ją:

edytuj Transport ropy naftowej

Eksport ropy naftowej
Import ropy naftowej

Ropę transportuje się na dwa sposoby. Na terenach lądowych najbardziej opłacalny ekonomicznie jest transport rurociągowy. Rurociągi ropy naftowej są wykonane ze stalowych rur o wewnętrznym przekroju 30 do 120 cm. Tam gdzie to możliwe, są budowane na powierzchni ziemi. Ropa naftowa jest utrzymywana w ruchu przez system stacji pomp, budowanych wzdłuż rurociągu i zwykle płynie z prędkością około 1 do 6 m/s.

Chociaż rurociągi można budować nawet pod morzem, to jest to bardzo wymagający ekonomicznie i technicznie proces, a przy tym ryzykowny ekologicznie, więc większość ropy naftowej jest transportowana na morzu przez tankowce. Załadunek odbywa się na FPSO, platformach eksploatacyjnych, lub przy bojach przeładunkowych, a rozładunek tankowców odbywa się w terminalach naftowych.

edytuj Przetwórstwo ropy naftowej

Zobacz więcej w osobnym artykule: Przetwórstwo ropy naftowej.

Przetwórstwem ropy naftowej zajmuje się przemysł rafineryjny, który przerabia ją w rafineriach. Aby wyodrębnić z ropy jej poszczególne składniki (np. benzynę) stosuje się destylację frakcyjną. Ropę rozdziela się na frakcje dzięki różnicy w temperaturach wrzenia poszczególnych jej składników.

edytuj Zastosowanie ropy naftowej

Jest podstawowym surowcem przemysłu petrochemicznego stosowanym do otrzymywania m.in. benzyny, nafty, olejów, parafiny, smarów, asfaltów, mazutów, wazelin i wielu materiałów syntetycznych.

edytuj Skażenie środowiska

Ropa naftowa może skazić środowisko w dwóch sytuacjach - podczas poszukiwań i eksploatacji, oraz w czasie transportu. O ile erupcje związane z anomalnie wysokim ciśnieniem złożowym lub awariami głowic przeciwerupcyjnych są rzadkie i szybko opanowywane, to prawdziwą plagą dla środowiska są awarie powstałe w czasie transportu - głównie katastrofy tankowców (np. MT Prestige).

edytuj Zobacz też

Zobacz galerię na Wikimedia Commons:
Ropa naftowa
All Right Reserved © 2007, Designed by Stylish Blog.