Republika Rzymska - krótko istniejące państwo w Italii podczas Wiosny Ludów, obejmujące terytorium Państwa Kościelnego. W 1848 w Państwie Kościelnym doszło do wystąpień rewolucyjnych związanych z ruchem na rzecz zjednoczenia Włoch. W ich wyniku 24 listopada 1848 papież Pius IX musiał opuścić Rzym i udać się na wygnanie do Gaety na terytorium Królestwa Obojga Sycylii. 29 stycznia 1849 po raz pierwszy w historii Państwa Kościelnego odbyły się powszechne wybory. Rezultatem wyborów było ogłoszenie konstytucji i proklamowanie 8 lutego 1849 Republiki Rzymskiej. Na czele republiki stanął triumwirat, w skład którego weszli Carlo Armellini, Giuseppe Mazzini i Aurelio Saffi. W kraju wprowadzono wolność religijną.
Zmiany te zaniepokoiły Francję. Na rozkaz Napoleona III 25 kwietnia 1849 na terytorium Italii wkroczyły francuskie wojska pod wodzą Nicolasa Oudinota. 27 kwietnia do Rzymu wkroczył Giuseppe Garibaldi z zamiarem bronienia republiki. 30 kwietnia Garibaldi pokonał wojska francuskie. Francuzi szybko jednak podjęli nową ofensywę, w rezultacie rozpoczynając 1 czerwca oblężenie Rzymu. 29 czerwca wojska francuskie wkroczyły do Wiecznego Miasta. W sierpniu Napoleon III zezwolił Piusowi IX na powrót do Rzymu pod warunkiem przeprowadzenia w kraju reform. Papież powrócił do Rzymu 12 kwietnia 1850.
|