Ten artykuł dotyczy historii ustroju Polski. Zobacz też: Rada Państwa - nazwa parlamentu bądź innego kolegialnego organu władzy w niektórych państwach.
Rada Państwa - kolegialny organ naczelny władzy państwowej Rzeczypospolitej Polskiej i Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej w latach 1947-1989. Łączyła kompetencje władzy ustawodawczej, wykonawczej i sądowniczej. W latach 1952-1989 Rada Państwa pełniła obowiązki kolegialnej głowy państwa (odpowiednik prezydenta) oraz zapewniała ciągłość najwyższego kierownictwa państwowego w związku z sesyjnym trybem pracy Sejmu.
Rada Państwa działała do 19 lipca 1989 - dnia wyboru pierwszego Prezydenta PRL (Wojciecha Jaruzelskiego). Zgodnie z ustawą o zmianie Konstytucji z 7 kwietnia 1989 kompetencje Rady Państwa przeszły — co do zasady — na Prezydenta PRL (od 31 grudnia 1989 - Prezydenta RP).
Według Konstytucji PRL z 1952, Radę Państwa wybierał ze swego grona Sejm na pierwszym posiedzeniu, w składzie: Przewodniczący Rady Państwa, czterej zastępcy Przewodniczącego, Sekretarz Rady Państwa i jedenastu członków. Po upływie kadencji Sejmu Rada Państwa działała aż do wyboru Rady Państwa przez nowoobrany Sejm.
Rada Państwa podlegała w całej swojej działalności Sejmowi, działała na zasadzie kolegialności. Na zewnątrz Radę Państwa reprezentował Przewodniczący lub jego zastępca. W okresach między sesjami Sejmu Rada Państwa wydawała dekrety z mocą ustawy, które były przedstawiane Sejmowi na najbliższej sesji do zatwierdzenia; mogła też dokonywać zmian w składzie Rady Ministrów. Dokonywała ona również wykładni prawa. Rada Państwa sprawowała zwierzchni nadzór nad radami narodowymi, przysługiwała jej inicjatywa ustawodawcza, zaś Przewodniczący Rady Państwa podpisywał ustawy uchwalone przez Sejm i zarządzał ich ogłoszenie w Dzienniku Ustaw.
edytuj Kompetencje Rady Państwa
wg Konstytucji PRL z 1952
- zarządzanie wyborów do Sejmu,
- zwoływanie sesji Sejmu,
- czuwanie nad zgodnością prawa z Konstytucją (do czasu powołania Trybunału Konstytucyjnego w 1982)
- ustalanie powszechnie obowiązującej wykładni ustaw,
- wydawanie dekretów z mocą ustawy,
- mianowanie i odwoływanie pełnomocnych przedstawicieli PRL
- przyjmowanie listów uwierzytelniających i odwołujących akredytowanych przy Radzie Państwa przedstawicieli dyplomatycznych innych państw,
- ratyfikacja i wypowiadanie umów międzynarodowych,
- obsadzanie stanowisk cywilnych i wojskowych, przewidzianych ustawami,
- nadawanie orderów, odznaczeń i tytułów honorowych,
- stosowanie prawa łaski,
edytuj Skład Rady Państwa
edytuj kadencja 1947-1952
edytuj kadencja 1952-1957
- zastępcy przewodniczącego
edytuj kadencja 1957-1961
- zastępcy przewodniczącego
edytuj kadencja 1961-1965
- zastępcy przewodniczącego
edytuj kadencja 1965-1969
- zastępcy przewodniczącego
edytuj kadencja 1969-1972
- zastępcy przewodniczącego
edytuj kadencja 1972-1976
- zastępcy przewodniczącego
edytuj kadencja 1976-1980
- zastępcy przewodniczącego
edytuj kadencja 1980-1985
- zastępcy przewodniczącego
edytuj kadencja 1985-1989
- zastępcy przewodniczącego
|