Prowincje zabrane.html



Królestwo Polskie i zachodnie gubernie Rosji w 1902

Ziemie zabrane, prowincje zabrane, gubernie zachodnie, Kraj Zachodni – określenie ziem zaboru rosyjskiego niewchodzących w skład Królestwa Polskiego. Do obiegu naukowego i publicystyki pojęcie to wprowadził Maurycy Mochnacki już w 1834 roku. W 1914 ziemie te zamieszkiwało 2,5 mln Polaków, stanowiąc większość tamtejszych warstw ziemiaństwa i inteligencji. ^[1]

edytuj Terytoria składowe ziem zabranych

Do ziem zabranych zaliczano utracone w I rozbiorze (1772) Polskie Inflanty, północną część województwa połockiego, województwa mścisławskie, witebskie i południowo-wschodnią część województwa mińskiego (ok. 92 tys. km²). Utracone w II rozbiorze (1793) województwo kijowskie, bracławskie, część podolskiego, wschodnią część wołyńskiego i brzeskiego, resztę województwa mińskiego i część wileńskiego (ok 250 tys. km²). Utracone w III rozbiorze pozostałe ziemie Wielkiego Księstwa Litewskiego i ukraińskie na wschód od Bugu (ok. 120 tys. km²) oraz obwód białostocki uzyskany przez Rosję na mocy traktatu tylżyckiego w 1807 r. Łącznie ponad 462 tys km².

edytuj Historia

Ziemie zabrane przez Rosję Rzeczypospolitej Obojga Narodów w wyniku rozbiorów, które nie weszły w skład utworzonego w 1815 r. Królestwa Kongresowego. Początkowo część polskiej opinii publicznej, po nadaniu przez Aleksandra I uchodzącej wówczas za liberalną Konstytucji Królestwa, liczyła na kolejne gesty cara wobec Polaków, w tym rozszerzenia terenów "Kongresówki" na część obszarów byłego Wielkiego Księstwa Litewskiego. Takie rozszerzenie nigdy jednak nie nastąpiło, a w 1912 z części guberni siedleckiej i lubelskiej wydzielono nawet gubernię chełmską, bezpośrednio wcieloną do Imperium Rosyjskiego

edytuj Zobacz też

• Powstanie styczniowe na ziemiach zabranych
• Koło Kresowe

edytuj Bibliografia

• Jasienica P., Dwie drogi, O powstaniu styczniowym, Warszawa 1985
• Kieniewicz S., Powstanie Styczniowe, Warszawa 1994
• Kosman M., Historia Białorusi, Wrocław 1979
• Ochmański J., Historia Litwy, Wrocław 1982
• Serczyk W., Historia Ukrainy, Wrocław 2001
• Trzy powstania narodowe, pod red. W. Zajewski, Warszawa 1994

Przypisy