|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Współrzędne: 39°55' N 116°23' E
Pekin (chiń. 北京, pinyin: Běijīng) – stolica Chińskiej Republiki Ludowej oraz miasto wydzielone, podlegające bezpośrednio władzom kraju. Od północy, zachodu i południa graniczy z prowincją Hebei, a od wschodu z miastem wydzielonym Tiencin. Pekin jest drugim, po Szanghaju, miastem ChRL pod względem liczby ludności. Pełni także funkcję największego ośrodka politycznego, oświatowego i kulturalnego kraju. Krzyżują się tu ważne linie kolejowe i drogi samochodowe.
edytuj NazwaNazwa Pekin oznacza dosłownie północna stolica. Stolice państw Azji Wschodniej często mają w swojej nazwie wyraz stolica. Przykładami mogą być: Nankin, dawna stolica Chin (oznacza dosłownie Południowa Stolica), Tokio, w Japonii oraz Tonkin (obecnie Hanoi) w Wietnamie (obydwie nazwy miast po przetłumaczeniu dają Wschodnią Stolicę'). Również dawna stolica Japonii, Kioto, oraz Gyeongseong (obecnie Seul) w Korei Południowej po przetłumaczeniu dadzą wyraz Stolica. Nazwa Pekin była wiele razy zmieniana. Między 1928 a 1949 rokiem miasto nazywało się Peiping, co oznaczało Północny Pokój. Yanjing to nieoficjalna nazwa miasta, używana podczas panowania dynastii Zhou. Obecnie tę nazwę nosi miejscowe piwo. Marco Polo w swoich relacjach nazwał Pekin z mongolska Cambaluc (pol. Chanbałyk). Pozostałe nazwy stolicy są opisane w dziale Historia. edytuj Historia
Widok na Zakazane Miasto
Mapa Pekinu z 1875 roku
Mapa Pekinu z 1912 roku
Historia miasta jest bardzo długa i sięga 1 tysiąclecia p.n.e., kiedy było stolicą państwa Yan. Za czasów dynastii Tang i Song miasto podupadło, aż w końcu podzieliło się na mniejsze miasteczka. Liczni poeci pisali poematy na temat upadającego miasta. W X - XII w. było stolicą dynastii Kitanów jako Nanjing. W późniejszym czasie stało się jednym z trzech stołecznych ośrodków Dżurdżenów pod nazwą Zhongdu. Siły zbrojne Mongołów w 1215 r. zniszczyły miasto. W 1267 r. wnuk Czyngis-chana, Kubilaj odbudował miasto, które stało się stolicą jego imperium. Nadał mu nazwę Dadu, co oznacza Duża Stolica. Kubilaj wolał umieścić swoją stolicę w Pekinie, niż w środkowej części Chin, ponieważ miasto było ośrodkiem handlowym. Kubilaj chciał także, aby jego imperium przypominało Chiny. Był to prawdziwy początek współczesnej roli miasta. Marco Polo podczas swoich podróży nazwał miasto Cambaluc (spolszczenia: Chanbałyk, Kanbałyk). Dadu była położona w dzisiejszej północnej części miasta, gdzie do dziś zachowały się fragmenty murów miejskich i wież strażniczych. W 1403 r. cesarz z dynastii Ming, Zhu Di (który objął tron po rozpętaniu wojny domowej i zabiciu rządzącego siostrzeńca) zmienił nazwę miasta na Beijing co oznacza Północna Stolica. Niebawem wybudowano Zakazane Miasto (w latach 1406-1420), gdzie zbudowano między innymi Świątynię Nieba (w 1420 roku). Plac Tiananmen, który kojarzy się głównie z komunistyczną ChRL został zbudowany również w tym czasie. Jednak był wiele razy niszczony. Dzisiejszy plac był zbudowany w 1651 r. W 1927 r., kiedy to władze Republiki Chin przeniosły swą stolicę do Nankinu, miasto straciło na znaczeniu. W 1928 r. nazwę miasta przemianowano na Beiping, aby nie oznaczała już Północna Stolica. Podczas wojny chińsko-japońskiej miasto (od 29 lipca 1937 r.) było okupowane przez Japonię. Podczas tej okupacji miasto znów nazywało się Beijing i było stolicą marionetkowego państwa stworzonego przez Japonię. 15 sierpnia 1945 r. Japończycy opuścili miasto, a nazwa znów została zmieniona na Beiping. Podczas chińskiej wojny domowej 31 stycznia 1949 r. komuniści wkroczyli do miasta. 1 października tego samego roku, na placu Tian'anmen, Mao Zedong ogłosił powstanie Chińskiej Republiki Ludowej. Już kilka dni wcześniej podczas obrad Chinese People's Political Consultative Conference nazwa Beiping została ponownie zamieniona na Beijing. W tym też czasie miasto zyskało większą powierzchnię - przyłączono do niego liczne okoliczne wioski i miasteczka. Podczas kolejnej reformy ekonomicznej (za rządów Denga Xiaopinga) powierzchnia Pekinu została bardzo rozszerzona. Przedtem granice miasta kończyły się na drugiej i trzeciej obwodnicy. Wtedy poszerzono je aż do 5 obwodnicy. Wiele nowych dzielnic włączonych do miasta pozostało jednak regionami typowo rolniczymi. Oprócz dzielnic rolniczych na nowych terenach zaczęły się rozwijać dzielnice o charakterze handlowym albo przemysłowym. Centrum duchowym kraju stał się plac Tian'anmen. Na placu Tian'anmen w 1989 odbyły się także masowe protesty przeciwko rządowi. Demonstrujący domagali się demokratyzacji życia. 4 czerwca wojsko krwawo stłumiło demonstracje. Wraz z rozwojem nowoczesnej metropolii zaczęły się wielkie problemy. Duża gęstość zaludnienia, przeciążenie komunikacji, zanieczyszczenie powietrza - powodują niezadowolenie wśród mieszkańców. Mimo to miasto jest celem migracji, głównie dla mieszkańców wsi z całej ChRL. W 2008 roku w Pekinie odbyły się Letnie Igrzyska Olimpijskie. edytuj Geografia i klimatedytuj Ukształtowanie powierzchniWzgórza dominują w północnej, północno-zachodniej i zachodniej części aglomeracji. Północno-zachodnia część leży w obrębie gór Jundu; zachodnia natomiast część metropolii należy do łańcucha górskiego Xishan. W tych właśnie górach, na granicy z prowincją Hopej, znajduje się najwyższy punkt chińskiej stolicy - góra Dongling (wysokość 2303 m n.p.m.). Większymi rzekami, jakie przepływają przez Pekin, są Yongding i Chaobai, będące dopływami rzeki Haihe. W mieście kończy się także chiński Wielki Kanał (łączy stolicę z miastem Hangzhou) oraz Wielki Kanał Północny. Na rzece Chaobai zbudowano zbiornik Miyun, który jest głównym źródłem słodkiej wody dla miasta. Pekin leży na następujących szerokościach geograficznych: 39°54'20” szerokości geograficznej północnej i 116°23'29” długości geograficznej wschodniej. Jest ono jednak bardzo rozległe. Kolejne etapy rozszerzania się stolicy wyznaczają obwodnice, zwane Ring Road. Plac Tian'anmen leży na prawo od centralnej części miasta i na południe od Zakazanego Miasta. Na zachód od placu ciągnie się dzielnica Zhongnanhai gdzie mieszkają najwyżsi przedstawiciele władz ludowych. Przez środkową część miasta, ze wschodu na zachód, biegnie ulica Chang'an. edytuj KlimatKlimat metropolii jest kontynentalny. Charakteryzują go wilgotne i gorące lata (powietrze monsunowe), oraz zimne, wietrzne i suche zimy (powietrze syberyjskie). Średnie temperatury stycznia wahają się od –7 do –4°C, a lipca od 25 do 26°C. Roczne opady wynoszą 600 mm, z czego 75% przypada na okres letni. Mieszkańcy Pekinu cierpią z powodu dużego zanieczyszczenia powietrza, które powstaje na skutek dużej koncentracji przemysłu i komunikacji. Plagą metropolii stał się piasek, nawiewany z północnej i północno-zachodniej części ChRL, gdzie występują pustynie. Ostatnio jednak poczyniono pewne postępy w celu zmniejszenia zanieczyszczenia, z powodu organizacji Letnich Igrzysk Olimpijskich w 2008 r. edytuj Miasta wchodzące w skład regionu metropolitalnego Pekinu
edytuj Podział administracyjnyMiasto podzielone jest na 18 okręgów administracyjnych: 16 dzielnic i 2 powiaty edytuj Dzielnice miejskie i podmiejskie
edytuj Inne dzielniceSą to nazwy odległych przedmieść, miejscowości strefy podmiejskiej czy miast satelitarnych. Niektóre z nich to dzielnice wiejskie.
edytuj Dzielnice odległePowyższe dzielnice dzielą się na 273 okręgi miejskie: 119 miast, 24 obszary miejskie, 5 etnicznych obszarów miejskich i 125 subdystryktów. edytuj EkonomiaW 2004 roku Produkt Krajowy Brutto w Pekinie wynosił 428,3 mld renminbi (51,73 mld $) i wzrósł o 13,2% w stosunku do roku poprzedniego. Produkcja przemysłowa przynosi 60% całego PKB. Roczna płaca na mieszkańca wynosi 15 637,8 renminbi (1888,6 $) i wzrosła o 11,5% w stosunku do roku poprzedniego. Tymczasem PKB na osobę regionów wiejskich wynosił 7172 renminbi (866,2 $) i wzrósł o 9,2% w stosunku do roku 2003. W Pekinie trwa wielki boom w dziedzinie nieruchomości i samochodów. W 2004 r. sprzedano w sumie 24,72 miliona metrów kwadratowych za 108,51 miliarda renminbi. Całkowita liczba samochodów w Pekinie wynosi 1 871 000, z czego 1 298 000 to samochody prywatne. Warto dodać, że w 2003 r. sprzedano 447 000 nowych i używanych samochodów. Beijing CBD to nowoczesne centrum miasta, z dużą liczbą wieżowców, znajdujące się w Guomao. Beijing Financial Street ciągnąca się w Fuxingmen i Fuchengmen, to natomiast centrum finansowe metropolii. Dzielnice Wangfujing i Xidan to dzielnice handlowe. Zhongguancun to dzielnica nazywana chińską doliną krzemową. Produkuje się tu wyroby elektroniczne (w tym komputery), ponadto rozwija się przemysł informatyczny i nowoczesnych technologii. Dzielnica jest także centrum badań w dziedzinie farmaceutyki. Dzielnica Yizhuang, umieszczona na południowy wschód od centrum miasta, również jest ośrodkiem farmaceutyki. Dzielnice przemysłowe skupiają się głównie w zachodniej części miasta. Na obrzeżach miasta rozwinięte jest rolnictwo. Uprawia się głównie pszenicę i kukurydzę. Główne gałęzie przemysłu w metropolii:
Oprócz tych gałęzi przemysłu rozwinięte jest tradycyjne rzemiosło, a w szczególności rzeźba w kości słoniowej, lace, nefrycie i drewnie. edytuj Architektura
Brama uliczna prowadząca na dziedziniec Siheyuan w Pekinie
W Pekinie przeważają 3 style architektoniczne. Pierwszy to tradycyjna zabudowa pozostała z czasów cesarskich (m.in. brama Niebiańskiego Spokoju) która jest wizytówką miasta. Następnym stylem są budowle z lat 50., 60. i 70. Cechuje je kanciastość, oraz uprzejme lecz ubogie wykonanie. Ostatnio coraz bardziej dominuje architektura nowoczesna. W mieście coraz częściej architekci mieszają różne style. Mieszają np. architekturę lat 50. ze współczesną. edytuj Najwyższe budynkiObecnie w Pekinie odnotowuje się 289 tego rodzaju obiektów.
edytuj Demografia
W dzielnicy Chaoyang mieszka dużo ludzi z Korei Południowej.
W Pekinie, łącznie z regionem metropolitalnym, pod koniec 2007 roku zamieszkiwało 17,43 mln ludzi[1]. ok. 12 mln mieszka w mieście, natomiast reszta w regionach wiejskich, otaczających miasto. 12,03 mln mieszkańców miało tak zwane hukou (stałe zameldowanie), a 5,4 miało dozwolenie na pobyt czasowy na 6 miesięcy i dłużej. Ponadto, dużo osób to wędrowni pracownicy, przebywający w mieście nielegalnie. Ludność samego miasta, bez zespołu miejskiego wynosi ok. 7,5 mln. Źródła demograficzne ONZ szacują wielkość aglomeracji pekińskiej na 12,1 mln mieszkańców (2006). Władze lokalne przewidują wzrost populacji Pekinu do 19,5 mln w 2015 roku i 21,4 mln w 2020[1]. Większość ludzi zamieszkujących Pekin to Chińczycy Han. Ponadto mieszkają tu także Mandżurowie, Hui i Mongołowie. W ostatnich latach coraz miasto jest centrum imigracji Koreańczyków z Korei Południowej, przebywających jednak głównie tu z powodów biznesowych lub studiów. Zamieszkują oni takie dzielnice jak Wangjing i Wudaokou.
edytuj Kultura
Wąskie alejki zwane są tu hutong
Drzwi kościoła anglikańskiego w Pekinie
Mieszkańcy Pekinu używają tutejszego dialektu, od którego pochodzi standardowy język mandaryński. Przy granicy z prowincją Hebei używa się innych dialektów języka mandaryńskiego. W Chinach szczególnie popularna jest pekińska opera. Na typowy spektakl składają się śpiew, dialogi, a także gesty, ruchy, walka i akrobacje wśród aktorów. Aktorzy często posługują się archaiczną odmianą tutejszego dialektu, który jest zupełnie inny od współczesnego języka. Niestety często nawet sami Chińczycy nie mogą zrozumieć, o czym mówią aktorzy. Mimo to, w niektórych nowoczesnych teatrach, tekst wyświetlany jest po angielsku. Tradycyjnym stylem architektonicznym w Pekinie jest siheyuan. Mieszkania budowane w tym stylu są na wzór kwadratu, a w środkowej części znajduje się dziedziniec. Na dziedzińcu często rosną drzewka i znajduje się oczko wodne z rybami. Specjalnością stylu są wąskie uliczki zwane hutong. Alejki te rzadko mają jakiekolwiek zakręty i biegną przeważnie z zachodu na wschód. Jest to związane z feng shui. Niektóre z nich są bardzo wąskie, że tylko kilku pieszych może sie przecisnąć. W architekturze Pekinu coraz rzadziej widać tradycyjne budownictwo. Małe, niskie domy są wyburzane, a na ich miejscu stawiane są kilkunastopiętrowe bloki. Wąskie alejki hutong zamieniane są na szerokie drogi. Ludzie eksmitowani ze swoich tradycyjnych mieszkanek mają prawo do lokalu o tej samej powierzchni w bloku. Mieszkańcy shiheyuan nie są zadowoleni z takiego obrotu spraw. Rząd postanowił jednak oszczędzić kilka dzielnic shiheyuan, z powodu organizacji w 2008 Igrzysk Olimpijskich. Staną się one zabytkiem miasta. W Pekinie można dobrze zjeść w restauracjach serwujących kuchnię lokalną. edytuj TransportSzybki rozwój ekonomiczny zmusił władze miasta do rozwinięcia systemu transportowego. Obecnie Pekin okrąża 5 obwodnic i 9 dróg szybkiego ruchu. Miasto jest także węzłem kolejowym (Chińska Narodowa Magistrala Kolejowa) oraz lotniczym (międzynarodowe lotnisko). edytuj KolejeW Pekinie główne dworce kolejowe to: Pekińska Stacja Kolejowa (jako dworzec główny) i Pekin Zachodni. Ponadto działa 5 innych popularnych, stacji kolejowych: Pekin Wschodni, Pekin Północny, Pekin Południowy, Fengtai i Guanganmen. Pekin jest ważnym węzłem kolejowym. Z miasta prowadzą linie kolejowe do: Kantonu, Szanghaju, Harbinu, Baotou, Taiyuanu, Chengdu i Qinhuangdao. Przez miasto przebiegają również linie kolejowe o znaczeniu międzynarodowym (m.in. Moskwa, Rosja - Pjongjang, Korea Północna). Stąd także prowadzi linia kolejowa do Koulunu w Hongkongu. edytuj Drogi i autostradyPekin jest wielkim węzłem komunikacji drogowej. Dziewięć dróg szybkiego (dodać powinno się jeszcze 6 dróg w budowie lub projektowanych) ruchu łączy miasto z innymi regionami ChRL. Metropolia ma także własny system obwodnic. Problemem metropolii jest poważne zatłoczenie dróg. Największe korki tworzą się w godzinach szczytu, również na głównej ulicy miasta - Chang'an. W ostatnim czasie rząd próbuje zwalczyć problem korków. Rozszerzył większość obwodnic, szczególnie 3 obwodnicę. Zastępuje też skrzyżowania z sygnalizacją świetlną skrzyżowaniami bezkolizyjnymi. Ulica Chang'an biegnie przez środek placu Tian'anmen i jest główną arterią komunikacyjną miasta. edytuj Komunikacja powietrznaPekin obsługuje Pekiński Międzynarodowy Port Lotniczy (Beijing Capital International Airport) położony w Shunyi, 20 km na wschód od centrum miasta. Obsługuje on prawie wszystkie międzynarodowe i krajowe przyloty do miasta oraz odloty z niego. Jest on także głównym portem lotniczym ChRL. Centrum miasta połączone jest z lotniskiem drogą szybkiego ruchu. W czasie godzin o małym natężeniu ruchu można tam dojechać w ciągu 40 minut. 30 czerwca otwarto stację metra położoną koło terminalu. Inne lotniska obsługujące metropolię to: lotnisko Langxiang, Nanyuan, Xijiao, Shahe i Badaling. Obsługują one jednak głównie loty towarowe. edytuj Transport publicznyW mieście rozwija się sieć kolei miejskich. Obecnie działają 4 linie (2 podziemne i 2 naziemne). Rozwój kolei miejskich jest uzależniony od przygotowań do Igrzysk Olimpijskich w 2008. W 2004 r. w mieście działało 599 linii autobusowych i trolejbusowych. Przejazd autobusem lub trolejbusem na krótkiej trasie (5-6 przystanków) kosztuje 1 yuan ( 0,125 $; przy dłuższej trasie cena wzrasta). Podróż metrem kosztuje natomiast 3 yuany (0,375 $). Za przejazd taksówką za pierwsze trzy - cztery kilometry trzeba zapłacić 10 yuany (1,2 $), za każdy kolejny kilometr należy dopłacić od 1,2 do 2,5 yuany. edytuj Turystykaedytuj Atrakcje turystyczneChoć coraz mniej pekińczyków zamieszkuje w tradycyjnych domach, to miasto przyciąga wielu turystów chcących zobaczyć znane na całym świecie zabytki architektury. Plac Tian'anmen, oprócz swojego znaczenia politycznego, ma także wielkie znaczenie turystyczne. Stąd blisko jest do Zakazanego Miasta. Ważnym regionem turystycznym jest dzielnica Badaling, gdzie zaczyna się jeden z odcinków Wielkiego Muru Chińskiego - Badaling, oraz znajdują się Pałac Letni i Niebiańska Świątynia. Lista najważniejszych atrakcji turystycznych w mieście:
Znane atrakcje turystyczne na obrzeżach metropolii:
Znane opery i teatry
edytuj HoteleW latach 50. i 60. w Pekinie nie działały żadne hotele o standardzie międzynarodowym. W tamtych latach dla obcokrajowców powstały (istniejące do dziś) zhaodaisuos czyli ośrodki przystosowane do przyjmowania zagranicznych gości. W latach 70. Pekin otworzył się na świat. Powstało wiele hoteli o wysokich standardach. Najbardziej luksusowe (*****) z nich to: State Guest Hotels Presidential Plaza, Prime Hotel, China World Hotel, Crowne Plaza Hotel, Huandao Boya Hotel, International Hotel, The Peninsula Beijing Hotel, Wangfujing Grand Hotel, Zhao Long Hotel, Hotel Nikko New Century Beijing, Grand Hotel, Jade Palace Hotel, Tianxiang Hotel (Courtyard), Grand Hyatt, Kerry Center Hotel Beijing, Shangri-La Hotel, Traders Hotel, Xiyuan Hotel. edytuj EdukacjaLista wyższych uczelni w Pekinie:
edytuj SportW 2008 roku w Pekinie odbyły się Igrzyska Olimpijskie i odbędzie się Paraolimpiada. Lista drużyn sportowych grających w Pekinie:
edytuj Miasta partnerskieŹródło: http://www.ebeijing.gov.cn/ying/default.htm edytuj Linki zewnętrzne
Prowincje Tajwan (poza kontrolą ChRL) Regiony autonomiczne
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| All Right Reserved © 2007, Designed by Stylish Blog. |