Lidia Ciołkoszowa |
| | | ca | | | de | | | en | | | es | | | fr | | | it | | | nl | | | no | | | pl | | | pt | | | ru | | | ro | | | fi | | | sv | | | tr | | | vo | | |
| |  |
Lidia Ciołkosz (ur. 24 czerwca 1902 w Tomaszowie Mazowieckim, zm. 9 czerwca 2002 w Londynie) – działaczka socjalistyczna, publicystka, historyczka, żona Adama.
Urodziła się 24 czerwca 1902 w Tomaszowie Mazowieckim. Na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie ukończyła polonistykę i historię oraz Studium Pedagogiczne z tytułem doktora. W czasie studiów w Krakowie poznała przyszłego męża, Adama Ciołkosza. W czasie wojny polsko-bolszewickiej pracowała jako wolontariuszka w biurze wojskowym.
Od młodości zaangażowana w działalność Polskiej Partii Socjalistycznej. Była wybitną działaczką polityczną i społeczną, ostatnim żyjącym członkiem przedwojennej krajowej Rady Naczelnej PPS. Do wybuchu II wojny światowej pracowała jako bibliotekarka i wykładowczyni Towarzystwa Uniwersytetu Robotniczego (TUR), wychowawczyni i organizatorka kolonii letnich oraz świetlic dla dzieci robotniczych.
W 1939 roku opuściła z rodziną Polskę i udała się przez Rumunię i Francję do Londynu, gdzie ponad pół wieku piastowała najwyższe funkcje w emigracyjnej PPS. Była honorową przewodniczącą Centralnego Komitetu Zagranicznego Polskiej Partii Socjalistycznej, a na XXV Zjeździe PPS odbytym w listopadzie 1990 roku w Warszawie została wybrana dożywotnio Honorową Przewodniczącą Partii. Zdecydowana przeciwniczka wchodzenia w koalicje z partiami postkomunistycznymi.
Lidia Ciołkoszowa była autorką wielu artykułów, broszur i audycji radiowych z historii polskiego ruchu robotniczego, nadawanych przez Rozgłośnię Polską Radia Wolna Europa. W roku 1965 opublikowała książkę "Publicystyka polska na emigracji w latach 1940-1960" i wspólnie z mężem Adamem najważniejsze ich dzieło - "Zarys dziejów socjalizmu polskiego" (t. 1 1966, t. 2 1972).
Została wyróżniona nagrodami literackimi paryskiej Kultury (Paryż, 1967), Stowarzyszenia Polskich Kombatantów (Londyn, 1972) oraz fundacji im. Jurzykowskiego (Nowy Jork, 1973) oraz orderem Polonia Restituta.
Zmarła w Londynie 9 czerwca 2002 roku.
(Opracowano na podstawie: Jacek Kowalski "Adam i Lidia Ciołkoszowie")