WikiPortallus: Komunaryzm.html

Komunaryzm (albo komunalizm) – pogląd, a także ruch polityczno-ekonomiczny postulujący różne formy życia wspólnotowego w komunach, rozpowszechniony zwłaszcza w XIX wieku oraz w kontrkulturze lat 60.

Komuny jako formy życia wspólnotowego mają historię sięgającą czasów wczesnego chrześcijaństwa; istniały również w Średniowieczu jako niezależne gminy miejskie, były też popularne wśród niemieckich anabaptystów, Braci Polskich, angielskich diggerów. Komunaryzm jako ruch jest jednak tworem dziewiętnastowiecznym, związanym głównie z ruchami polityczno-ekonomicznymi takimi jak owenizm, fourieryzm, a potem również anarchizm.

W pierwszej połowie XIX w. komunalizm był rozpowszechniony głównie w Stanach Zjednoczonych; w drugiej połowie XIX w. centrum inicjatyw komunarystycznych przesunęło się do Europy Zachodniej i Ameryki Południowej, gdzie europejscy zwolennicy komunaryzmu zakładali swoje wspólnoty (zwłaszcza Brazylii i Paragwaju).

Większość komun była zakładana na wsi i miała charakter rolniczy, ale wśród anarchistów europejskich popularne były też komuny miejskie.

W XX wieku komunaryzm wpłynął na izraelski ruch kibucowy; nastąpiło też jego odrodzenie w ramach kontrkultury z lat 60.

edytuj Bibliografia

D. Grinberg Ruch anarchistyczny w Europie Zachodniej 1870-1914, Warszawa 1994.

edytuj Linki zewnętrzne

Ponieważ treść tego artykułu ma formę zaledwie zalążkową, pomóż nam ją rozbudować, o ile dysponujesz odpowiednimi źródłami.

Prosimy, zapoznaj się najpierw z zasadami oraz zaleceniami edytowania Wikipedii.

p • d • e

To hasło jest częścią serii Anarchizm

Symbolika anarchistyczna
Nurty anarchizmu:	anarchizm bezprzymiotnikowy • anarchofeminizm • anarchoindywidualizm • anarchokolektywizm • anarchokomunizm • anarchosyndykalizm • chrześcijański anarchizm • zielony anarchizm
Anarchizm w historii:	Komuna Paryska • Powstanie w Kronsztadzie • Powstanie na Ukrainie • Powstanie Kantonalistów • Rewolucja hiszpańska 1936 roku
Anarchiści:	Edward Abramowski • Michał Bakunin • Murray Bookchin • Emma Goldman • Piotr Kropotkin • Jan Wacław Machajski • Nestor Machno • Errico Malatesta • Pierre Joseph Proudhon
Organizacje anarchistyczne:	Federacja Anarchistyczna • Anarchistyczna Federacja Polski • Anarchistyczny Czarny Krzyż • CNT • FAI • Nabat • Związek Syndykalistów Polskich
Tematy powiązane:	anarchokapitalizm • agoryzm • antyglobalizm • Centrum informacji anarchistycznej • demokracja uczestnicząca • indymedia • infoanarchizm • Jedzenie Zamiast Bomb • komunaryzm • Nowa Lewica • panarchizm • squat • sytuacjonizm • wolność