Koguryŏ.html



Korea w Epoce Trzech Królestw. Koguryŏ zaznaczone na niebiesko.

Koguryŏ, znane także jako Gāogōulí w języku chińskim (37 p.n.e. - 668) było imperium w Mandżurii i północnej części Korei. Razem z Paekche i Silla tworzyła Trzy Królestwa Korei.

Dzisiejsza nazwa "Korea" wywodzi się od nazwy średniowiecznego królestwa Koryŏ, które z kolei jest skróconą formą "Koguryŏ".

edytuj Historia

Według Samguk Sagi, władca Jumong (pośmiertnie nazwany Dongmyeongseong) założył królestwo w 37 roku p.n.e. wokół dzisiejszej granicy pomiędzy Chinami a Koreą Północną. Największy rozkwit królestwa był za panowania Gwanggaeto Wielkiego i jego syna Jangsu. Podczas tego okresu panowali oni nad trzy czwarte powierzchni półwyspu koreańskiego i większą częścią Mandżurii.

Około roku 600, chińska dynastia Sui rozpoczęła kosztowną kampanię wojskową i czterokrotnie zaatakowała Koguryŏ. Wszystkie te ataki zostały odparte. Koszty kampanii odkazały się na tyle wysokie, że spowodowały upadek dynastii Sui.

W 668 roku w wyniku paktu pomiędzy królestwem Silla a chińskim cesarzem Tang, Koguryŏ upada. Południowa część przypada w udziale królestwu Silla, reszta królestwu Parhae.

Parhae, założone w 698 roku, w trakcie negocjacji z Japonią uważało się za spadkobiercę Koguryŏ. Podobnie zresztą jak T'aebong, początkowo zwane Hu-Koguryŏ, oraz Koryŏ, którego nazwa pochodziła od Koguryŏ.

edytuj Kultura

w Korei Północnej znaleziono ruiny zamków, pałaców i wiele artefaktów z okresu trwania królestwa, włączając w to malunki w grobowcach Koguryŏ. Część ruin znajduje się w Mandżurii, na przykład Onyeosan w pobliżu Ji'an (集安) w północnowschodnich Chinach, uważane za pierwsze miasto w królestwie. Niektóre kulturowe artefakty nadal pozostają obecne w kulturze Korei, jak na przykład ondol, unikalny system ogrzewania podłóg z Koguryŏ. Zmodernizowana jego wersja znajduje się w każdym koreańskim domu.

edytuj Język

Poza kilkoma słowami język Koguryŏ jest obecnie nieznany. Na podstawie tych kilku słów określa się, że był on podobny do języka królestwa Silla i języków tungusko-mandżurskich. Większość koreańskich lingwistów zauważa, że język ten był blisko spokrewniony z językami ałtajskimi. Chińskie zapiski sugerują, że języki Koguryŏ, Puyŏ, Wschodniego Okjeo i Starego Joseon (Go-Joseon) były podobne a Koguryŏ różniło się znacznie od języka Malgal (Mohe) także należącego do grupy języków tungusko-mandżurskich. Zauważono także podobieństwo do starojapońskiego. Niektóre słowa pochodzące z języku królestwa znaleziono także w starokoreańskim (wczesny wiek X - późny wiek XIV), ale wiele z nich zostało zastąpionych przez słownictwo pochodzące z królestwa Silla. Niektórzy lingwiści proponują aby utworzyć rodzinę języków Fuyu, włączając do niej Fuyu, Koguryŏ, wyższych klas Paekche oraz starojapoński. Zwolennicy języków ałtajskich, często klasyfikują ten język w tej grupie.

edytuj Władcy Koguryŏ

Poniższe tabele przedstawiają nazwy władców Koguryŏ wraz z ich zapisem koreańskim, znakami chińskimi i odczytaniem pinyin.

edytuj Legendarna linia

Uwaga: Powyższe nazwy oraz daty władania określone są an podstawie Samguk Sagi. Wei shu (Historia dynastii Wei) przedstawia nazwy: 朱蒙 Zhūméng, 閭達 Lǘdá, 始閭諧 Shǐlǘxié, 如栗 Rúlí oraz 莫來 Mòlái. Legendarna linia została pierwszy raz zapisana, z kilkoma różnicami, w V wieku, kiedy król Jangsu zbudował pomnik dla swego ojca a Koguryŏ nawiązało kontakty z Północnym Wei. Napisy na pomniku dają pprzedstawiają imiona: 鄒牟 Chumo, 儒留 Yuryu oraz 大朱留 Daejuryu. Powiązania między tymi nazwami nie są jasne.

edytuj Linia Wielkiego Króla

edytuj Linia Hwando-Guknae

edytuj Linia pheniańska