Hancha.html |
| | | ca | | | de | | | en | | | es | | | fr | | | it | | | nl | | | no | | | pl | | | pt | | | ru | | | ro | | | fi | | | sv | | | tr | | | vo | | |
| |  |
| Nazwa koreańska | |
| Transkrypcja poprawiona | Hanja |
| Transkrypcja McCune'a-Reischauera | Hancha |
| Transkrypcja polska | Hantcha |
| Hangyl | 한자 |
| Hancha | 漢字 |
| Wymowa | |
| IPA | [[międzynarodowy alfabet fonetyczny|]] |
| Przybliżona polska | |
Hancha (한자, 漢字; dosł. "znaki Han") lub Hanmun (한문; 漢文), czasami tłumaczone jako "znaki sinokoreańskie" to koreańska nazwa dla znaków chińskich (hanzi). Dokładnie rzecz biorąc, nazwa ta tyczy się tylko tych znaków, które zostały zapożyczone do języka koreańskiego a ich wymowa dopasowana do wymowy koreańskiej. W przeciwieństwie do japońskich kanji, znaki hancha nie były upraszczane i zachowały wygląd podobny do tradycyjnych znaków chińskich.
Spis treści |
edytuj Historia
Hancha zyskała wielką popularność w Korei dzięki szybko rozprzestrzeniającemu się buddyzmowi. Jednakże to nie teksty religijne były głównym źródłem wiedzy o znakach, ale Cheonjamun (’Księga tysiąca znaków’). Hancha była jedynym systemem pisma aż do czasu kiedy król Sejong Wielki wprowadził w XV wieku hangyl. Jednakże wraz z wprowadzeniem hangyla nie zaprzestano nauczania starego systemu. Przed zaprojektowaniem hangyla próbowano bezskutecznie wprowadzać systemy Hyangchal (향찰 ; 鄕札), Gugyeol (口訣) i Idu (이두 ; 吏讀).
Oficjalnie od 1949 roku hancha nie jest używana w Korei Północnej. W Korei Południowej jest nadal w użyciu, jakkolwiek jej znaczenie maleje na korzyść hangyla.
edytuj Nauka
Hancha jest cały czas nauczana w szkołach średnich w Korei Południowej w trakcie nieobowiązkowych kursów. Edukacja zaczyna się na poziomie klasy 7 (w gimnazjum) i trwa aż do ukończenia szkoły średniej w klasie 12. W gimnazjum uczy się 900 znaków, kolejne 900 w szkole średniej. Kolejnych znaków naucza się na uniwersytetach.
edytuj Wymowa
Wymowa znaków hancha nie jest identyczna z ich chińskim odpowiednikiem. Przykładowo, 印刷 "druk, drukowanie" w dialekcie mandaryńskim języka chińskiego wymawia się yìnshuā, zaś w języku koreańskim inswae (인쇄). 女 ("kobieta") w mandaryńskim to nǚ, w koreańskim nyeo (녀) (w dialektach południowokoreańskich 女 wymawia się jako yeo (여), na początku zdania, ze względu na zanik początkowego "n" poprzedzającego "i" lub "y"). W innych przypadkach wymowa jest ta sama. Inny przykład znaku mającego zmienna wymowę jest 龍 용 yong, który jeśli znak występuje nie na pozycji początkowej, wymawiamy jako 룡 ryong.
edytuj Słownictwo
Poniższa tabela przedstawia różnice pomiędzy słowami koreańskimi a chińskimi
| Polski | Chiński | Koreański (hancha) |
Koreański (hangyl) |
|---|---|---|---|
| list | 信 | 片紙 | 편지 (pyeonji) |
| chusteczka | 草紙 | 休紙 | 휴지 (hyuji) |
| prezent | 贈品 | 膳物 | 선물 (seonmul) |
| rachunek | 帳單 | 外上 | 외상 (oesang) |
| stół kuchenny | 餐桌 | 食卓 | 식탁 (siktak) |
| czek | 支票 | 手票 | 수표 (supyo) |
| wizytówka | 名片 lub 咭片 | 名啣 | 명함 (myeongham) |
| pokojówka | 女傭 | 食母 | 식모 (singmo) |
| odwołać, zakazać | 取締 | 休止 | 휴지 (hyuji) |
| uczyć | 學習 | 工夫 | 공부 (gongbu) |
| bardzo | 非常 | 大端 | 대단 (daedan) |
| więzień | 囚犯 | 囚徒 | 수도 (sudo) |
Czasami słowa chińskie i koreańskie zbudowane są z tych samych znaków, ale ich kolejność jest zamieniona.
| Polski | Chiński | Koreański (hancha) |
Koreański (hangyl) |
|---|---|---|---|
| południe* | 正午 | 午正 | 오정 (ojeong) |
| kompas | 羅盤針 | 羅針盤 | 나침반 (nachimban) |
* Kolejnośc taka jak w języku chińskim (jeong-o) jest także często spotykana w języku koreańskim.
Niektóre sinokoreańskie słowa zaczerpnięte zostały z odczytania kun japońskich znaków kanji.
| Polski | Japoński | Koreański (hancha) |
Koreański (hangyl) |
Chińska wymowa wyrazu koreańskiego |
Chiński |
|---|---|---|---|---|---|
| Aikido | 合気道 | 合氣道 | 합기도 |
合氣道 | 合氣道 |
| ai.ki.do |
hap.gi.do | he.qi.dao |
|||
| zbierać, organizować | 組み立て |
組立 | 조립 |
組立 | 組裝 lub 組合 |
| ku.mi.ta.te | jo.rip | zu.li |
|||
| wyprzedaż | 大売出し |
大賣出 | 대매출 |
大賣出 | 大拍賣 |
| ō.uri.da.shi | dae.mae.chul | da.mai.chu |
|||
| budynek | 建物 |
建物 | 건물 |
建物 | 建築物 lub 建物 |
| tate.mono | geon.mul | jian.wu |
|||
| szacowanie | 見積もり |
見積 | 견적 |
見積 | 估算 |
| mi.tsu.mo.ri | gyeon.jeok | jian.ji |
|||
| akcje (giełdowe) | 株式 |
株式 | 주식 |
株式 | 股份 |
| kabu.shiki | ju.sik | zhu.shi |
|||
| mecz | 試合 |
試合 | 시합 |
試合 | 比賽 |
| shi.ai | si.hap | shi.he |
|||
| procedura, proces | 手続き |
手續 | 수속 |
手續 | 程序 |
| te.tsuzu.ki | su.sok | shou.xu |
|||
edytuj Zobacz też
- kanji - japoński odpowiednik hancha
edytuj Linki zewnętrzne
- Nauka znaków hancha online (w języku angielskim)
Alfabetyczne: Arabskie • Aramejskie • Braille'a • Cyrylica • Dewanagari • Etiopskie • Fenickie • Głagolica • Gockie • Greckie • Gruzińskie • Hebrajskie • Łacińskie • Moon • Ormiańskie • Rowasz • Runiczne • Tifinagh
Sylabowe: Bopomofo • Czirokeskie • Dewanagari • Gurmukhi • Hangyl • Hiragana • Kanadyjskie • Katakana • Laotańskie • Sojombo • Tajskie • Tamilskie • Tybetańskie
Obrazkowe: Hieroglify • Pismo pierwotne
Chińskie: Pismo chińskie (tradycyjne i uproszczone) • Hancha • Kanji
Zobacz też: Alfabet • Systemy pisma CJK • Alfabet flagowy • Alfabet Morse'a
Powstanie pisma chińskiego • Napisy na kościach wróżebnych • Napisy na brązach • Pismo wielkopieczęciowe • Pismo małopieczęciowe • Pismo kancelaryjne • Pismo trawiaste • Pismo bieżące • Pismo wzorcowe • Nüshu
W innych krajach
Wietnam • Korea • Japonia • Liao (X-XIIw.) • Jin (XII-XII w.) • Xixia (XI-XIV w.)
Współczesne odmiany
Pismo tradycyjne • Pismo uproszczone