Gheorghe Gheorghiu-Dej.html |
| | | ca | | | de | | | en | | | es | | | fr | | | it | | | nl | | | no | | | pl | | | pt | | | ru | | | ro | | | fi | | | sv | | | tr | | | vo | | |
| |  |
| Gheorghe Gheorghiu-Dej | |
 |
|
| Data urodzenia | 8 listopada 1901 |
| Data śmierci | 19 marca 1965 |
| Przywódca Socjalistycznej Republiki Rumunii | |
| Okres urzędowania | od 23 sierpnia 1944 do 19 marca 1965 |
| Przynależność polityczna | Komunistyczna Partia Rumunii |
| Poprzednik | Ion Gheorghe Maurer |
| Następca | Nicolae Ceauşescu |
Gheorghe Gheorghiu-Dej (ur. 8 listopada 1901 w Bîrlad, zm. 19 marca 1965 w Bukareszcie) – rumuński polityk i komunistyczny przywódca państwowy.
W 1933 r. Gheorghiu-Dej zorganizował słynny strajk rumuńskiej kolei, za który został skazany na ciężkie więzienie.
23 sierpnia 1944 przejął kierownictwo nad Komunistyczną Partią Rumunii, w październiku 1945 z kolei mianowano go z inspiracji Stalina sekretarzem generalnym Partii. Georghiu-Dej odpowiedzialny jest za czarną noc stalinizmu w Rumunii: kolektywizację wsi, nacjonalizację przemysłu oraz bezwzględną rozprawę w przeciwnikami politycznymi (opozycjoniści wykorzystywani byli m.in. przy budowie Kanału Dunaj-Morze Czarne) za pomocą Securitate.
W 1953 roku na fali walki z zagrożeniem syjonistycznym udało mu się odsunąć od władzy Anę Pauker.
Na przełomie lat 50. i 60. Gheorghiu-Dej zaostrzył nieco kurs wobec Związku Radzieckiego, wycofano wówczas m.in. wojska radzieckie z Rumunii (1958).
Zmarł w 1965 r. na raka, namaszczając Nicolae Ceauşescu na swego następcę.
edytuj Kult jednostki
Skopiowany ze wzorców radzieckich, był nieodłączną częścią politycznego krajobrazu Rumunii czasów Gheorghiu-Deja, podobnie jak innych krajów Układu Warszawskiego i RWPG. W 1950 r. imię Gheorgiu-Deja otrzymało przemysłowe miasto Oneşti (po rewolucji 1989 powrócono do przedwojennej nazwy). Niezliczonej liczbie miejscowości nadano też imię Józefa Stalina (m.in. miastu Braszów, w latach 1951-1961).
| Poprzednik Ion Gheorghe Maurer |
 |
Przewodniczący Rumuńskiej Republiki Ludowej 1961-1965 |
|
Następca Chivu Stoica |
| Poprzednik Petru Groza |
 |
Premier Rumunii od 1952 do 1955 |
|
Następca Chivu Stoica |
Rumuńska Republika Ludowa (1947-1965): Constantin Parhon • Petru Groza • Ion Gheorghe Maurer • Gheorghe Gheorghiu-Dej
Socjalistyczna Republika Rumunii (1965-1989): Nicolae Ceauşescu
Rumunia (od 1989): Ion Iliescu • Emil Constantinescu • Ion Iliescu • Traian Băsescu • Nicolae Văcăroiu (tymczasowo) • Traian Băsescu