Eufemizm.html

Ten artykuł wymaga uzupełnienia źródeł podanych informacji.
Aby uczynić go weryfikowalnym, należy podać przypisy do materiałów opublikowanych w wiarygodnych źródłach.

Eufemizm (z gr. ευφημισμός - euphemismos, od eu dobrze i phemi mówić) – wyraz lub peryfraza zastępująca słowo lub zwrot, które ze względu na tabu kulturowe czy religijne, na zabobon, na cenzurę lub autocenzurę (polityczną lub obyczajową), czy też na normy towarzyskie, pruderię, współczucie (empatia), poprawność polityczną, delikatność, uprzejmość, dobre wychowanie mówiącego nie może lub nie powinno być używane.

Zobacz hasło eufemizm w Wikisłowniku

Eufemizm bywa też stosowany jako figura retoryczna czy stylistyczna, dla ubarwienia wypowiedzi czy też jako żart językowy. Przykłady eufemizmów:

odszedł, zasnął w Panu zamiast umarł;
jesień życia, trzeci wiek zamiast starość
puszysty zamiast gruby
kobieta lekkich obyczajów, córa Koryntu zamiast prostytutka
mija się z prawdą zamiast kłamie, łże
ma lepkie ręce zamiast kradnie
urodzony w niedzielę zamiast leniwy
tam gdzie król piechotą chadza lub ustronne miejsce zamiast ubikacja
te dni, kobieca przypadłość zamiast miesiączka
strefa bikini zamiast łono czy podbrzusze
pojechać do Rygi zamiast zwymiotować
do diaska zamiast do diabła
kochający inaczej zamiast gej
uprawia gimnastykę werbalną zamiast plotkuje

Nie należy mylić eufemizmu z synonimem.

tylna część ciała, miejsce gdzie plecy tracą swą szlachetną nazwę, cztery litery, pewna część ciała - to eufemizmy
zadek, tyłek, pośladek, pupa, sempiterna - to synonimy

widzący inaczej - to eufemizm
niewidomy, ślepy, ociemniały - to synonimy

Eufemizmy przyczyniają się do ewoluowania języka.

Trzeba odróżnić eufemizm od często stosowanej w języku propagandy (także reklamy) manipulacji językowej i tzw. "łasiczej mowy". W czasach realnego socjalizmu w Polsce władze mówiły o regulacji cen, kiedy w istocie chodziło o podniesienie cen. Obecnie dużo mówi się o zrównaniu wieku emerytalnego kobiet i mężczyzn - stawiając sprawę całkiem jasno należałoby mówić o podniesieniu wieku emerytalnego kobiet, gdyż nie planuje się podniesienia wieku emerytalnego kobiet i jednoczesnego obniżenia wieku emerytalnego mężczyzn tak, aby się spotkały na średnim poziomie.