Bracia i Siostry Wolnego Ducha.html

Zasugerowano, aby ten artykuł (lub sekcję) zintegrować z artykułem Amalrycjanie.

Bracia i Siostry Wolnego Ducha (inne nazwy: amalrykanie, illuminati) to panteistyczno-mistyczna grupa religijna, wywodząca się z chrześcijaństwa, istniejąca w XIII-XV w. w Europie Zachodniej i w Czechach.

Elementy panteizmu w teologii chrześcijańskiej pojawiły się w początkach XIII w. Pod wyraźnym wpływem tej doktryny byli paryscy teolodzy: Dawid z Dinant, Amalryk z Bène i Ortlieb ze Strasburga.

Czterdziestu zwolenników nauk Amalryka tzw. "amalrykanów" głosiło, że: Wszystkie rzeczy są jednym, wiekuistym Bogiem. Podobnie jak Joachim z Fiore, wierzyli, że po "Wieku Ojca" (wieku Starego Testamentu) i "Wieku Syna" (wieku chrześcijaństwa), nadchodzi nowy "Wiek Ducha Świętego".

W 1210 amalrykanie zostali zdradzeni przez szpiega biskupa Paryża i 11 z nich spalono żywcem na stosach. Jednak amalrykanie przetrwali i zaczęli radykalizować się, odrzucając podstawowe dogmaty katolicyzmu, takie jak: ofiara Jezusa i zbawienie. W ich opinii wszystko było Bogiem, a więc nie mogło być grzechu i każde postępowanie było dozwolone. Nazywali to "wolnością Ducha", wierząc, że dusza stoi ponad kategoriami dobra i zła. Niektórzy z nich stali się ateistami.

Katoliccy teolodzy, np. Jordan z Quedlinburga określili nauki amalrykanów jako "niechrześcijańskie". Papież Klemens V podczas Soboru w Vienne w 1311 potępił tę grupę jako "heretycką". Mistrz Eckhart w 1327 pod groźbą ekskomuniki odwołał 28 swoich tez, które były zbliżone do doktryny amalrykanów. W 1375 jeden z amalrykanów- Löffler- został publicznie spalony (nie odwołał swych nauk; od niego pochodzi powiedzenie "spalcie mnie, jeśli chcecie, ale nie wystarczy wam drewna, by spalić przypadek, który rządzi światem"). Na początku XV w. grupa wyznawców przeniosła się do Czech, zachęcona sukcesami taborytów w tym kraju. Jednak wkrótce zaczęto ich tam prześladować, a ostatecznie zlikwidowano tę grupę w 1421.

edytuj Bibliografia

Richard Kieckhefer: Repression of Heresy in Medieval Germany, Philadelphia 1979
Gordon Leff: Heresy in the Later Middle Ages, tom 2, New York 1967
Robert E. Lerner: The Heresy of the Free Spirit in the Later Middle Ages, Berkeley-Los Angeles: University of California Press, 1972
Bernard McGinn: The Flowering of Mysticism. Men and Women in the New Mysticism (1200-1350), tom 3: The Presence of God: A History of Western Christian Mysticism, New York: Crossroads 1998

edytuj Linki zewnętrzne

(jęz. niem.) Historia herezji, w tym informacje o amalrykanach