Anna Boleyn.html |
| | | ca | | | de | | | en | | | es | | | fr | | | it | | | nl | | | no | | | pl | | | pt | | | ru | | | ro | | | fi | | | sv | | | tr | | | vo | | |
| |  |
Anna Boleyn (ur. 1501/1507, zm. 19 maja 1536 w Londynie) – druga żona króla Anglii, dama dworu pierwszej żony Henryka VIII, Katarzyny Aragońskiej oraz matka późniejszej królowej Anglii – Elżbiety I. Córka Tomasza Boleyn'a i Elżbiety Howard.
Dzieciństwo i młodość spędziła na dworze królowej francuskiej – Klaudii oraz na dworze królowej Nawarry - Małgorzaty. Gdy jako młoda, wykształcona kobieta wróciła do Anglii i znalazła sobie narzeczonego, wydawało się, że czeka ją spokojne życie żony i matki. Jednak zwróciła uwagę króla i doprowadziła do rozwodu królewskiej pary.
Henryk VIII dla uzyskania możliwości jej poślubienia sprzeniewierzył się papieżowi i rozwiódł z Katarzyną Aragońską, co spowodowało zerwanie z papiestwem, dając początek anglikanizmowi. Potajemny ślub Henryka VIII i Anny Boleyn, jeszcze przed unieważnieniem małżeństwa z Katarzyną, miał miejsce 25 stycznia 1533 roku – Anna była już w tym czasie ciężarna. Elżbieta urodziła się 7 września tego samego roku. Henryk VIII według większości źródeł historycznych nie krył rozczarowania narodzinami córki, nie syna. Dwie kolejne ciąże Anny zakończyły się poronieniem, zaś trzecia, w styczniu 1536 roku - urodzeniem martwego chłopca, nazwanego później Edwardem Tudorem.
Wkrótce potem Annę oskarżono o doprowadzenie czarami do małżeństwa z Henrykiem, o zdradę męża z pięcioma mężczyznami (w tym z własnym bratem), wreszcie o spiskowanie mające doprowadzić króla do śmierci. Zarzuty te były najprawdopodobniej fikcyjne, a dowody - spreparowane. Król był rozczarowany Anną i brakiem męskiego potomka - obawiał się jednak oddalić ją, gdyż małżeństwo z Katarzyną, która w tym czasie nadal żyła, przez wielu nie zostało nigdy uznane za nieważne. Gdy ta jednak w styczniu 1536 zmarła, przeszkoda została usunięta. Mówi się, że w owym czasie król był już zakochany w Jane Seymour i potrzebował pretekstu, by móc ją poślubić.
2 maja 1536 roku Anna została aresztowana i uwięziona w londyńskiej twierdzy Tower. 15 maja skazano ją na śmierć przez ścięcie. 17 maja małżeństwo z Henrykiem zostało unieważnione, a dwa dni później, 19 maja wykonano wyrok. 30 maja, zaledwie po 11 dniach, Henryk VIII poślubił Jane Seymour. Anna Boleyn do samego końca pozostała dumna. Nigdy nie przyznała się do winy. Ostatni list do Henryka VIII zakończyła Twoja najwierniejsza żona, Anna. Henryk wiedząc, że angielscy kaci nie są najlepsi, sprowadził dla niej kata z Francji. Jeden cios miecza zakończył jej życie. Anna była pierwszą królową Anglii, na której wykonano wyrok śmierci.
edytuj Ciekawostki
- W czasach, gdy żyła Anna Boleyn, uważano ją za wiedźmę, ponieważ miała polidaktylię (6 palców u lewej dłoni); motyw ten wykorzystano w filmie Harry Potter i Kamień Filozoficzny, w którym pojawia się na jednym z portretów w gabinecie Dumbledore'a.
- Pod koniec życia Anna zdradzała oznaki załamania psychicznego (częste zmiany nastroju).
- Początkowo Anna była zaręczona z Henrym Percym, księciem Northumberland, jednak ten ożenił się z Marią Talbot, którą już wcześniej miał poślubić, zaś Anna wróciła na dwór, gdzie poznała króla.
- W radzie, która skazywała Annę, znajdował się jej ojciec, Tomasz Boleyn, którego jednak zwolniono na czas procesu, żeby oszczędzić mu sądzenia własnej córki i syna. Ostatecznie głównym oskarżycielem został jej wuj, Tomasz Howard, 3. książę Norfolk.
- Była ostatnią żoną Henryka VIII, która została koronowana (jej następczynie byłyby więc tylko żonami króla, jednak ten uchwalił odpowiedni akt).
- Historię ostatnich dni życia Anny Boleyn przedstawia opera seria Gaetano Donizettiego, wystawiona po raz pierwszy w 1830 w Teatro Carcano w Mediolanie pod zitalianizowanym tytułem Anna Bolena. Libretto Anny Boleny napisał Felice Romani. Prapremiera stała się pierwszym tak ogromnym sukcesem kompozytora; jest to także najwcześniejsza z oper Donizettiego, do dziś ciesząca się popularnością wśród melomanów.
- Anna była spokrewniona z Katarzyną Howard, piątą żoną Henryka VIII (matka Anny i ojciec Katarzyny byli rodzeństwem). Howard również została ścięta na rozkaz króla.
- Na podstawie jej biografii powstały filmy oraz serial:
- "Kochanice króla", w którym jej postać gra Natalie Portman
- Anna tysiąca dni (1969), z Geneviève Bujold w roli Anny.
- Dynastia Tudorów (2007), z Natalie Dormer w roli Anny.
| Poprzednik Katarzyna Aragońska |
 |
Królowa Anglii 1533-1536 |
|
Następca Jane Seymour |
