Allanit.html



epidot

Allanit (Ortyt) - minerał z grupy krzemianów, odmiana epidotu. Należy do grupy minerałów rzadkich.
Nazwa pochodzi od nazwiska amerykańskiego mineraloga Thomasa Allana (1777-1833).

edytuj Właściwości

• Wzór chemiczny: (Ca,Fe)₂(R, Al, Fe)₃Si₃O₁₂OH – krzemian wapnia, ceru, itru, lantanu, żelaza, manganu i glinu.
  

W allanicie część atomów Ca jest zastąpiona atomami pierwiastków ziem rzadkich (R).

• Układ krystalograficzny: jednoskośny; kryształy o pokroju słupkowym, niekiedy tabliczkowe
• Barwa: jasnobrązowy do czarnego
• Rysa : szarozielona, brązowa
• Połysk: żywiczny, smolisty
• Twardość w skali Mohsa: 5,5-6
• Gęstość: 3,4-4,2 g/cm³
• Łupliwość niedoskonała
• Przełam: muszlowy lub nierówny, kruchy
• Pleochroizm: wyraźny; obserwowane barwy: czerwonobrązowa - brązowożółta - zielonobrązowa
• Widmo absorpcyjne: nie diagnostyczne
• Luminescencja: brak

Zazwyczaj tworzy kryształy o pokroju słupkowym, tabliczkowym, igiełkowym. Występuje w skupieniach ziarnistych, zbitych, igiełkowych, spotykany także w formie pojedynczych ziarn w skale. Jest kruchy, przeświecający, bywa promieniotwórczy (obecność uranu i toru). Współwystępuje z epidotem, biotytem, monacytem, gadolinitem, kwarcem.

edytuj Występowanie

W kwaśnych skałach magmowych, zwykle w granitach, granodiorytach i sjenitach. Spotykany także w skałach metamorficznych.
Miejsca występowania: Kanada, Norwegia, Szwecja, Grenlandia, Rosja, Republika Malgaska, USA.

W Polsce występuje w granitach karkonoskich, granitach i pegmatytach strzegomskich oraz porfirze z okolic Radzimowic.

edytuj Zastosowanie

• ma znaczenie naukowe
• jest atrakcyjny dla kolekcjonerów
• w jubilerstwie wykorzystywany rzadko z powodu ciemnej barwy. Znacznie częściej w galanterii ozdobnej i wyrobach pamiątkarskich.
  

Poszukiwane są kamienie jasnobrązowe, przeświecające. Powszechny jest szlif kaboszonowy.

Zobacz galerię na Wikimedia Commons:
Allanit

Zobacz też: minerał, przegląd zagadnień z zakresu jubilerstwa