Aleksandria.html

Ten artykuł dotyczy miasta w Egipcie. Zobacz też: inne miejsca o tej nazwie.

Współrzędne: 31°12' N 29°55' E31.2 29.9166667 (Aleksandria)

Aleksandria الإسكندرية
Państwo	Egipt
Muhafazat	Aleksandria
Gubernator	Adel Labib
Położenie	31° 12' N 29° 55' E
Ludność (2006) • liczba ludności • aglomeracja	4 084 672 4 475 000
Miasta partnerskie	Bratysława
Położenie na mapie Egiptu Aleksandria الإسكندرية
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Strona internetowa

Nowy gmach Biblioteki Aleksandryjskiej

Aleksandria (gr. Ἀλεξάνδρεια Aleksandreia, łac. Alexandria, arab. الإسكندرية Al-Iskandrija) – drugie co do wielkości miasto w Egipcie (z liczbą 4,08 mln mieszkańców w 2006) i aglomeracja z liczbą 4,48 mln mieszkańców w 2008, co stawia ją na szóstym miejscu wśród wszystkich aglomeracji Afryki. Leży nad brzegiem Morza Śródziemnego, jest największym portem tego kraju, siedzibą władz muhafazatu aleksandryjskiego, ważnym ośrodkiem przemysłowym, handlowym i naukowym oraz kulturalną stolicą Egiptu.

edytuj Historia

Zgodnie z tradycją i opisami historyków starożytnych miasto założył Aleksander Macedoński 7 kwietnia 332 roku p.n.e. według projektu Dejnocharesa, architekta znanego z przebudowy Efezu. Według opublikowanego w "New Scientist" artykułu autorstwa Alaina Verona i współpracowników z Uniwersytetu Paula Cezanne'a w Aix-en-Provence, miasto (pod nazwą Rhakotis) istniało w tym miejscu już od 2686 roku p.n.e., a Aleksander doprowadził jedynie do rozbudowy miasta i nazwał je swoim imieniem, co nie umniejsza zasług władcy Macedonii dla rozwoju tego miasta jako ośrodka handlu i kultury promieniującego na cały obszar basenu Morza Śródziemnego.

W starożytności i w średniowieczu ośrodek życia kulturalnego i wielki port Morza Śródziemnego. Za rządów Ptolemeuszów był stolicą Egiptu, za czasów rzymskich siedzibą władz prowincji. Pod koniec starożytności jeden z czterech największych ośrodków chrześcijaństwa w basenie Morza Śródziemnego (pozostałe to Antiochia Syryjska, Konstantynopol i Rzym).

Aleksandria była stolicą Egiptu przez blisko tysiąc lat, tj. do roku 641 naszej ery, kiedy to kraj został podbity przez muzułmanów i na rozkaz kalifa Omara I spalona została Biblioteka Aleksandryjska. W późniejszych wiekach, po przeniesieniu stolicy do Kairu, stopniowo traciła na znaczeniu, by ponownie odzyskać swą pozycję w czasach nowożytnych.

edytuj Aleksandria dzisiaj

edytuj Podział administracyjny

Aleksandria nocą

Współczesna Aleksandria dzieli się na 6 okręgów administracyjnych:

Montaza: 943 100 mieszkańców
Wschodnia Aleksandria: 933 600 mieszkańców
Aleksandria Centralna: 566 500 mieszkańców
Amreya: 457 800 mieszkańców
Zachodnia Aleksandria: 450 300 mieszkańców
Gumrok: 186 900 mieszkańców

W skład aglomeracji miejskiej Aleksandrii wchodzą również dwa miasta:

Borg al-Arab: 186 900 mieszkańców
New Borg al-Arab: 7600 mieszkańców

edytuj Dzielnice miasta

Fragment miasta od strony Nowej Biblioteki Aleksandryjskiej

Agami
Amreya
Anfoushi
Assafra
Attarine
Azarita, znana również jako Mazarita, oryginalnie Lazarette
Bab Sidra
Bahari
Bachus
Bulkeley, lub Bokla
Burg el-Arab
Cleopatra
Dekheila
Śródmieście
Aleksandria - Port Wschodni
Fleming
Gabbari, lub Qabbari
Gianaclis
Glym (skrót od Glymenopoulos)
Gumrok
Hadara
Ibrahimeya
Kabbary, także "Qabbary"
King Mariout
Kafr Abdu
Karmous, znana również jako Karmouz
Kom el-Dik, znana również jako Kom el-Dekka
Labban
Laurent
Maamoura Beach
Maamoura
Mafrouza
Mandara
Manshiyya
Mex
Miami
Montaza
Muharram Bey
Mustafa Kamel
Ramleh, znana również jako el-Raml
Ras el-Tin
Rushdy
Saba Pasha
San Stefano
Shatby
Schutz
Sidi Bishr
Sidi Gaber
Smouha
Sporting
Stanley
Syouf
Tharwat
Victoria
Wardeyan
Aleksandria - Port Zachodni
Zizinia

edytuj Place

Orabiego, w śródmieściu
Mansheya, w dzielnicy Mansheya
Saad Zaghlul, w śródmieściu
Tahrir (poprzednio Muhammada Alego, oryginalnie Place des Consuls), w śródmieściu
Ahmeda Zewailego, w pobliżu Wabour El Mayah

edytuj Mosty

Stanleya
Beja Muharrama

edytuj Pałace

Montaza
Ras el-Tin
Pałac prezydencki w dzielnicy Maamoura

edytuj Szkoły, uczelnie instytuty naukowe

Collège Saint Marc

Sacred Heart Girls' School (SHS) - w dzielnicy Roushdy
Abbas Helmy High School
Alexandria Institute of Technology (AIT)
Alexandria Language School (ALS)
Alexandria University
Arab Academy for Science and Technology and Maritime Transport
High Institute For Computers & Information Systems - HICIS Abo Qir
Al-Madina al-Monawara High School
Al-Ramml High School
British School of Alexandria
Collège de la Mère de Dieu
Collège Saint Marc
Deutsche Schule der Borromärinnen (DSB)
Don Bosco
Ecole Champollion
Ecole Gérard
Ecole Saint Gabriel
Ecole Saint-Vincent de Paul
Ecole Sainte Catherine
Egyptian American School
Egypt Modern School
El Nasr Boys' School
El Nasr Girls' College
Gamal Abdel Naser High School
Institution Sainte Jeanne-Antide
Janaklees National School (JNS)
Lycée La Liberté (Lycée Al-Horreya)
Mubarak Technologichal School (MTS)
Modern American School
Riada Language School (RLS)
Schutz American School
Sidi Gaber Language School {SLS}
Taymour English School (TES)
Université Senghor
Victoria College
Zahran Language School (ZLS)

edytuj Biblioteki

Nowoczesna Biblioteka Aleksandryjska

Biblioteka Aleksandryjska, była kiedyś największą biblioteką świata. Została przypuszczalnie założona w III wieku p.n.e. za panowania króla Ptolemeusza II. Pierwszym obiektem była Świątynia Muz, czyli Museion (gr. Μουσείον) skąd wywodzi się dzisiejsze muzeum.

Biblioteka w swych długich dziejach kilkakrotnie padała ofiarą pożaru, a odtworzenie spalonych manuskryptów kosztowne, czasami niemożliwe. Do dnia dzisiejszego stopień zniszczeń dokonanych przez kolejnych podpalaczy jest sprawą kontrowersyjną. Nowoczesna Bibliotheca Alexandrina podjęła działalność w roku 2003 niemal w tym samym miejscu.

edytuj Hotele

Historyczny hotel Concorde El Salam posiadający 5 gwiazdek, klasy delux, 320 pokoi, odkryty basen,posiadający wiele udogodnień, najwcześniejsze zameldowanie o godz. 12.00.

edytuj Muzea

Alexandria Aquarium
Graeco-Roman Museum
Royal Jewelry Museum
Museum of Fine Arts
Cavafy Museum

edytuj Zoo, ogrody i parki

Królewskie Ogrody Montaza
Park Antoniades
Ogrody Shallalat
Zoo Aleksandryjskie
Green Plaza
Fantasy Land
Plaża Maamoura Beach
Marina

edytuj Katakumby

Katakumby Kom al-Shuqafa

edytuj Kościoły

Aleksandra Newskiego(rosyjski prawosławny)
Św. Anargyri (grecki prawosławny)
Wniebowzięcia (grecki prawosławny)
Św. Antoniego (grecki prawosławny)
Archaniołów Gabriela i Michała (grecki prawosławny)
Św. Katarzyny (grecki prawosławny)
Św. Katarzyny (katolicki)
Św. Cyryla z Aleksandrii (koptyjski prawosławny)
Katedra Dormition, w dzielnicy Mansheya (grekokatolicki)
Dormition (grecki prawosławny)
Proroka Eliasza (grecki prawosławny)
Św. Jerzego w dzielnicy Sporting (koptyjski prawosławny)
Św. Jerzego (grecki prawosławny)
NiepokalanegoPoczęcia w dzielnicy Ibrahemeya (grekokatolicki)
Kościół jezuicki w dzielnicy Cleopatra (katolicki)
Św. Józefa w dzielnicy Fleming (grekokatolicki)
Józefa z Arymatei (grecki prawosławny)
Katedra św. Marka (koptyjski)
Św. Marka w dzielnicy Shatby (katolicki, koptyjski-katolicki i koptyjski)
Kaplica św. Marka i Nektariosa w dzielnicy Ramleh (grecki prawosławny)
Św. Marka i Piotra z Aleksandrii (koptyjski prawosławny)
NMP w dzielnicy Assafra (koptyjski prawosławny)
NMP w dzielnicy Gianaclis (koptyjski prawosławny)
Św. Miny w dzielnicy Fleming (koptyjski prawosławny)
Św. Miny w dzielnicy Mandara (koptyjski prawosławny)
Św. Mikołaja (grecki prawosławny)
Św. Paraskewii (grecki prawosławny)
Św. Sawy w dzielnicy Ramleh (grecki prawosławny)
Św. Tekli Haymanot (koptyjski prawosławny)
Kaplica św. Teodora (grecki prawosławny)

edytuj Meczety

Meczet Qaed Ibrahim

Ali ibn Abi Talib
Bilal ibn Ribah
El-Gamee el-Bahari
Hatem
Hoda el-Islam
Abu el-Abbas el-Mursi
El-Mowasah w dzielnicy Hadara
Sharq el-Madina w dzielnicy Miami
El-Shohadaa w dzielnicy Mostafa Kamel
Qaed Ibrahim
Yehia w dzielnicy Zizinya
Sidi Beshr w dzielnicy Sidi Beshr
Sidi Gaber w dzielnicy Sidi Gaber
Asr El Islam w dzielnicy Sidi Gaber
El Qabany w dzielnicy Fleming
Abo El Nor w dzielnicy Bakos
El Manara w dzielnicy Shaby
Ansar El Haq w dzielnicy Sidi Beshr
EL Sayda Amna w dzielnicy Sidi Gaber
El Sadaka w dzielnicy Sidi Beshr
Tag EL Ser w dzielnicy Victoria
EL Fath w dzielnicy Semouha

edytuj Synagogi

Eliyahu Hanavi

edytuj Znakomitości starożytnej Aleksandrii

edytuj Informacje ogólne

Obecnie drugi największy ośrodek miejski Egiptu.

Ludność: 3,6 mln mieszkańców
Odległość od Kairu: 225 km
Siedziba polskiego konsulatu honorowego.

edytuj Gospodarka

Główny port morski
Duży międzynarodowy port lotniczy
Przemysł: maszynowy, metalowy, stoczniowy i petrochemiczny
Handel
Uniwersytet
Turystyka (kąpielisko nad Morzem Śródziemnym)

edytuj Zabytki oraz interesujące miejsca

edytuj Badania

Badania w Aleksandrii prowadził m.in. polski archeolog, prof. Kazimierz Michałowski.
Badania prowadzi również doktor Grzegorz Majcherek z Centrum Archeologii Śródziemnomorskiej Uniwersytetu Warszawskiego (polsko-egipska misja rekonstrukcyjna i archeologiczna na Kom el-Dikka w Aleksandrii). Misja ta odkopała pozostałości starożytnego uniwersytetu z czasów grecko-rzymskich. Odkryto 13 sal wykładowych o podobnej wielkości, które łącznie mogły pomieścić nawet 5000 uczniów.

edytuj Opis miasta w starożytności

Kolumna Pompejusza

Aleksandria rozciągała się na mierzei oddzielającej Morze Śródziemne od Jeziora Mareotis (lub Mareia), zbiornika zasilanego przez odnogi delty Nilu, którymi transportowane były do Wielkiego Portu aleksandryjskiego towary (głównie zboże) produkowane w Egipcie. Tamtędy też doprowadzano do miasta wodę pitną.

Miasto miało kształt chlamidy i rozciągało się na długości 30 stadiów (około 5,5 km), przy czym szerokość zabudowy między morzem a jeziorem sięgała 8 stadiów (około 1,5 km). Główna ulica miasta - szerokości 1 pletra (około 30 m) "Droga Kanopijska" - przemierzała Aleksandrię wzdłuż od Nekropolis na zachodzie aż po Bramę Kanopijską przed leżącym już za murami przedmieściem Eleusis. Wszystkie ulice przecinały się pod kątem prostym.

Wśród budowli wymieniano przede wszystkim Museion obejmujący sale teatralne, pracownie uczonych, jadłodajnię, zoo, a przede wszystkim wielką bibliotekę założoną przez Ptolemeusza Sotera. Dyrektorem Museionu był kapłan mianowany przez królów, a w czasach rzymskich przez cesarzy. Najpiękniejszą budowlą miasta był Gimnazjon z portykiem długości stadionu (ok. 180 m). Obok znajdował się Paneion, czyli Belweder, ze świątynią Pana. Z jego szczytu rozciąga się widok na całe miasto.

Nad brzegiem morza rozciągała się dzielnica Basileia, gdzie mieściły się pałace (np. Pałac Lochias) i inne budowle wznoszone przez władców. Znajdował się tam także niewielki i zamknięty port królewski. W skład budowli królewskich wchodziła też Soma, nekropolia królewska, gdzie znajdować się miał także grobowiec Aleksandra.

U wejścia do Wielkiego Portu znajdowała się wyspa Faros ze słynną i uznawaną za jeden z siedmiu cudów świata latarnią morską, a naprzeciwko portu królewskiego niewielka wysepka Antyrodos. Na łuku nadbrzeży portowych (Emporion) przed wielką groblą łączącą ląd stały z Faros, a zwaną Heptastadionem, znajdował się teatr, a obok niego Poseidonion. Po zachodniej stronie Heptastadionu rozciągał się port Eunostos i niewielki sztuczny port Kibotos, gdzie znajdowały się arsenały miejskie.

Za Kibotos przecinał miasto kanał żeglowny łączący port z Jeziorem Mareotis, a za nim rozciągała się dzielnica Nekropolis z licznymi ogrodami, grobowcami i miejscami mumifikacji zwłok. Nad kanałem od strony miasta wznosił się Serapeion, najsłynniejsza świątynia aleksandryjska poświęcona Serapisowi, patronowi miasta. Na wschodzie, za murami, rozciągała się, ufundowana przez cesarza Augusta dzielnica Nikopolis z amfiteatrem i stadionem.

Około 200 p.n.e. Aleksandrię zamieszkiwało 500 tys. osób.

edytuj Zobacz też

edytuj Źródła

Strabon, Geografia, XVII, 12, 7-10, Paris, Nil Editions 1997

edytuj Bibliografia

Peter Green, Aleksander Wielki, Warszawa 1978
NGL Hammond, Dzieje Grecji, Warszawa 1973
Historia świata śródziemnomorskiego, pr. zb., Ossolineum 2003, ISBN 83-04-04647-4

edytuj Linki zewnętrzne

Odkrycie starożytnej akademii w Aleksandrii (po angielsku)