Aleksander Berkman.html



Aleksander Berkman z Emmą Goldman w 1917 r.

Alexander Berkman (ur. 21 listopada 1870, zm. 28 czerwca 1936) – rosyjski działacz anarchistyczny, pisarz.

Berkman urodził się bogatej rodzinie w Wilnie. Jego rodzice zmarli kiedy miał niespełna 18 lat, wtedy też postanowił wyemigrować do USA.

W Nowym Jorku poznał anarchistkę Emmę Goldman, która stała się jego życiową partnerką. Oboje niezwykle zaangażowali się w kampanie na rzecz uwolnienia anarchistów aresztowanych po wydarzeniach Haymarket, pisując jednocześnie do pisma Alarm redagowanego przez Johanna Mosta.

Na poglądy Berkmana decydujący wpływ wywarło wydarzenie z 1893 roku, kiedy to gubernator Nowego Jorku Henry Frick wydał rozkaz wojskowego szturmu na strajkujących robotników, co spowodowało śmierć 10 robotników. Po tym wydarzeniu Aleksander postanowił zemścić się na Fricku – wszedł do jego biura, strzelił do niego ze swego pistoletu 3 razy, po czym zaczął go dźgać nożem. Frick przeżył atak, a Berkmana skazano na 14 lat więzienia za próbę zabójstwa.

Po wyjściu z więzienia w 1906 r. zamieszkał z Emmą Goldman, jednocześnie tworząc magazyn Mother Earth oraz publikując książki m.in. swoje wspomnienia Prison Memoirs of an Anarchist (Więzienne wspomnienia anarchisty).

Po wybuchu I wojny światowej Berkman działał przeciwko włączeniu się USA do wojny, a kiedy to nastąpiło, został aresztowany i skazany na 2 lata więzienia za "podkopywanie wysiłku wojennego USA". Po wyjściu z więzienia w grudniu 1919 r. został deportowany do porewolucyjnej Rosji.

W Rosji zaangażował się w ruch anarchistyczny, lecz po powstaniu w Kronsztadzie wyemigrował do Francji, gdzie napisał kilka książek o reżimie bolszewików min.: The Bolshevik Myth oraz swoją najsłynniejszą książkę The ABC of Communist Anarchism (ABC anarchizmu komunistycznego).

Popełnił samobójstwo 28.06.1936 r., cierpiąc z powodu chorej prostaty.

edytuj Ważniejsze książki

• Prison Memoirs of an Anarchist, Nowy Jork 1912
• Bolshevik Myth, Nowy Jork 1925
• Anti-Climax. The Concluding Chapter of My Russian Diary "The Bolshevik Myth", Berlin 1925
• The ABC of Communist Anarchism, Nowy Jork 1929

p • d • e To hasło jest częścią serii Anarchizm Symbolika anarchistyczna Nurty anarchizmu anarchizm bezprzymiotnikowy • anarchizm feministyczny • anarchoindywidualizm • anarchokolektywizm • anarchokomunizm • anarchosyndykalizm • chrześcijański anarchizm • zielony anarchizm Anarchizm w historii Komuna Paryska • Powstanie w Kronsztadzie • Powstanie na Ukrainie • Powstanie Kantonalistów • Rewolucja hiszpańska 1936 roku Organizacje anarchistyczne Federacja Anarchistyczna • Anarchistyczna Federacja Polski • Anarchistyczny Czarny Krzyż • CNT • FAI • Nabat • Związek Syndykalistów Polskich Tematy powiązane anarchia • anarchokapitalizm • agoryzm • antyglobalizm • Centrum informacji anarchistycznej • demokracja uczestnicząca • indymedia • infoanarchizm • Jedzenie Zamiast Bomb • komunaryzm • Nowa lewica • panarchizm • squat • sytuacjonizm • wolność