Aleje Jerozolimskie.html

Aleje

Jerozolimskie

Skorosze, Salomea, Stare Włochy, Raków, Szczęśliwice, Stara Ochota, Filtry, Śródmieście Południowe, Śródmieście Północne

Długość:

15km

Aleje Jerozolimskie

Przebieg

		0	ul.Smolna
		335m	r.Ch.de Gaulle'a
		490m	ul.Bracka
		530m	ul.Bracka
		660m	ul.Krucza
		990m	r.R.Dmowskiego
		1140m	ul.Poznańska
		1290m	ul.Pankiewicza
		1440m	ul.E.Plater
		1690m	al.Jana Pawła II/ul. Chałubińskiego
		2140m	ul.Żelazna
		230m	pl.Zawiszy
			ul.Spiska
		3400m	ul.J.U.Niemcewicza
		3480m	ul.Białobrzeska
		3670m	ul.Szczęśliwicka
		3975m	ul.M.Sokołowskiego "Grzymały"
		5150m	ul.Na Bateryjce
		5530m	ul.Nowoberestecka
			ul.Włodarzewska
		6900m	ul.Gottlieba Daimlera
		7180m	ul.Popularna
			r.Dudajewa
		7990m	ul.Łopuszańska
		8550m	ul.Krańcowa
		9040m	ul.Milewska
		9970m	ul.Ryżowa
		10480m	ul.Starodęby
		10820m	ul.gen.Sosnkowskiego

Galeria zdjęć w Wikimedia Commons

Aleje Jerozolimskie (okolice Dworca Zachodniego)

Aleje Jerozolimskie – jedna z głównych i najdłuższych ulic Warszawy, ciągnąca się od mostu Poniatowskiego do południowo-zachodnich granic miasta, gdzie dalej biegnie m.in. przez podwarszawski Pruszków. Od ronda Zesłańców Syberyjskich do ulicy Łopuszańskiej są częścią obwodnicy miejskiej.

edytuj Przebieg

Ulica zaczyna się od mostu Księcia Józefa Poniatowskiego, krzyżując się z Nowym Światem (Rondo Charles'a de Gaulle'a), dalej z Marszałkowską (Rondo Dmowskiego), aleją Jana Pawła II i ul. Żelazną. Po przejściu przez plac Zawiszy skręca na południowy zachód, ciągnąc się aż do granic administracyjnych Warszawy. Jest to bardzo ważna arteria komunikacyjna Warszawy. Przedłużeniem Alej Jerozolimskich jest droga wojewódzka nr 719 (Warszawa-Skierniewice).

edytuj Historia

Pierwotnie nazwa ulicy brzmiała aleja Jerozolimska. Pochodzi ona od istniejącego w XVIII wieku w okolicach obecnego pl. Zawiszy osiedla żydowskiego Nowa Jerozolima, założonego przez Augusta Sułkowskiego. Wzdłuż obecnej ulicy biegła droga z Warszawy do tego osiedla. Choć zlikwidowano je szybko, a Żydzi przeprowadzili się do miasta, nazwa pozostała.

Ulicę wytyczono ostatecznie w latach 1823-1824. Przy skrzyżowaniu z Marszałkowską wybudowano w 1845 roku Dworzec Wiedeński według projektu Henryka Marconiego. Ulica stała się później bardzo okazała, szczególnie ze względu na wiele dzieł secesyjnej i modernistycznej architektury. W latach 1904-1913 wybudowano wiadukt prowadzący do Mostu im. ks. Józefa Poniatowskiego. Nieco później, bo w latach 1921 - 32 wybudowano pod powierzchnią ulicy tunel kolei średnicowej.

W czasie drugiej wojny światowej większość zabudowy została zniszczona, natomiast po wojnie postanowiono odbudować Warszawę nie odwołując się do przedwojennego charakteru miasta^{potrzebne źródło}. Widać to w szczególności na środkowym odcinku, który jest zdominowany przez Pałac Kultury i Nauki, natomiast odcinek między Nowym Światem a Marszałkowską zabudowany jest głównie w stylu socrealistycznym. Aktami barbarzyństwa nazwać należy powojenną rozbiórkę bezcennej, nie zniszczonej willi własnej architekta Henryka Marconiego wybudowanej około roku 1850, oraz wyburzenie kamienicy pod numerem 43, dzieła Ludwika Panczakiewicza, zastąpionej tandetnym gmachem hotelu "Metropol". Otwarcie przebudowanego odcinka Alej od Nowego Światu do Marszałkowskiej o długości 1300 metrów nastąpiło 24 sierpnia 1961 roku po 3,5 miesięcznych pracach.

edytuj Odcinek jednokierunkowy

Aleje Jerozolimskie po remoncie zmieniły nieco swój układ na północnej Ochocie. Odcinek od pl. Zawiszy do ul. Spiskiej wybudowano wyłącznie połowicznie, tj. z pasami ze wschodu na zachód. Obecnie ten jednokierunkowy odcinek wydłużono do ul. Niemcewicza (na zamkniętym odcinku Spiska-Niemcewicza znajduje się parking) i to tą ulicą poprowadzony jest ruch ze wschodu na zachód. Taki układ wynika z faktu, że pierwotnie planowano pasy jazdy na wprost umieścić w tunelu pod rondem. Ze względów oszczędnościowych tunelu nigdy nie wykonano, stąd taki układ drogowy.

edytuj Otoczenie

Leżą przy niej między innymi: zabytkowe budynki Muzeum Narodowe i Banku Gospodarstwa Krajowego [1], była siedziba Komitetu Centralnego PZPR (obecnie centrum finansowe), Dworzec Centralny, stacje kolei średnicowej i WKD, dworzec PKP i PKS Warszawa Zachodnia, a także wiele biurowców, sklepów, hoteli i punktów usługowych. Po południowej stronie ulicy zachował się ciąg oryginalnych przedwojennych kamienic, których część wpisana jest do rejestru zabytków. Należą do nich budynki:

pod numerem 45 - Hotel Polonia (1911 - 1913) zaprojektowany przez Juliusza Nagórskiego^[1]
pod numerem 47 - kamienica Wilhelma Rakmana (1905-1906), zaprojektowana przez Ludwika Panczakiewicza^[2]
pod numerem 49 - kamienica Józefa Dawidsohna i Hackela Kadyńskiego (1913), zaprojektowana przez Józefa Czerwińskiego
pod numerem 51 - kamienica Piotra i Wincentego Hoserów (1904-1905)^[3]
pod numerem 53 - kamienica Izaaka Rotberga (1893-1894)^[4]
pod numerem 55 - kamienica Franciszka Łapinskiego (1880-1881), zaprojektowana przez Witolda Lanca.^[5]
pod numerem 85 - kamienica Mikołaja Szelechowa (1912-1913), zaprojektowana przez Waldemara Feddersa^[6]
pod numerem 99 - kamienica Stanisława Rostkowskiego (1910-1911), zaprojektowana przez Artura Gurney'a^[7]