Agoryzm.html
 
| ca | de | en | es | fr | it | nl | no | pl | pt | ru | ro | fi | sv | tr | vo |


 

A3

Agoryzm to anarchistyczna doktryna polityczna założona przez Samuela Edwarda Konkina III i uważana za filozofię lewicowo-libertariańską. Głównym celem agorystów jest utworzenie wolnego społeczeństwa, w którym "wszystkie związki międzyludzkie są dobrowolne" [1]. Nazwa "Agoryzm" pochodzi od greckiego słowa "agora," oznaczającego "otwarty rynek". Jako rodzaj anarchizmu rynkowego, jest zaliczany do anarchokapitalizmu i/lub anarchoindywidualizmu.

Charakterystyczną cechą agoryzmu w porównaniu z innymi odłamami anarchizmu rynkowego jest jego nacisk strategiczny na konieczność budowania alternatywnej, pokojowej instytucji rynkowej - szarej strefy. Tego typu działalność została nazwana przez Samuela Konkina "Kontrekonomią." Według agorystów, w miarę wzrostu podziemnej gospodarki, powszechna wiara w moralność państwa i uczestnictwo w jego strukturach będą się systematycznie osłabiały, aż nie będzie ono w stanie dalej utrzymywać swojej działalności.

Agoryści uważają swoje idee za kontynuację i rozwiniętą fornę poglądów Murraya Rothbarda. Konkin następująco określił agorystów:

„ W swym spojrzeniu na ekonomię agoryści są więc stricte rothbardiańscy, a w pewnych kwestiach nawet bardziej rothbardiańscy niż sam Rothbard, który ku naszej rozpaczy także uległ czarowi kilku starych mitów. ”
— Wywiad z Samem E. Konkinem 3

Spis treści

edytuj Historia agoryzmu

Agoryzm ma swoje początki we współpracy Murraya Rothbarda i innych libertarian z radykalnymi lewicowcami, takimi jak Ronald Radosh, Gabriel Kolko i William Appleman Williams[2][3]. Rothbard widział w nich godnych współpracowników w krytyce Amerykańskiego imperializmu i korporacjonizmu. W późniejszych latach 70. Rothbard porzucił swoje kontakty z lewicą, lecz niektórzy libertarianie, w tym i Konkin, chcieli kontynuować sojusz libertariańsko-lewicowy.[4][5] Kolejnym bodźcem do ukształtowania się lewicowego odłamu w ruchu libertariańskim było powstanie Partii Libertariańskiej w 1971 roku. Konkin uważał, że utworzenie partii stanowiło próbę włączenia libertarianizmu w struktury państwa i był mu stanowczo przeciwny.

W 1979 J. Neil Schulman, współpracownik Konkina, wydał książkę Alongside Night, w której opisał przebieg fikcyjnej rewolucji agorystycznej przeciw państwu policyjnemu Stanów Zjednoczonych. W 1980 pojawił się Manifest Nowego Libertarianizmu, czołowe dzieło Samuela Konkina.

Dziś za agorystów uważani są Roderick Long, Brad Spangler, Wally Conger, Jeremy Weiland, Sheldon Richman.

edytuj Kontrekonomia jako rewolucyjna teoria

Według krótkiego streszczenia na temat koncepcji rewolucji anarchistyczno-rynkowej, Rewolucja Agorystyczna w skrócie:

„ Agoryzm to rewolucyjny anarchizm rynkowy.

W społeczeństwie anarchistyczno-rynkowym, prawo i bezpieczeństwo będą zapewniane przez instytucje rynkowe, nie polityczne. Agoryści zdają sobie więc sprawę z tego, że te instytucje nie mogą powstać na drodze reformizmu politycznego. Muszą one wyrosnąć z procesów rynkowych.

Jako że rząd jest przestępczym procederem, kulminacja rewolucji następuje, gdy państwo zostaje wyparte przez rynkowych producentów bezpieczeństwa i prawa. Popyt rynkowy na te usługi doprowadzi do ich powstania. Rozwój tego popytu będzie spowodowany przez wzrost gospodarczy w tym sektorze gospodarki, który otwarcie odcina się od współpracy z państwem (i dlatego nie może zwrócić się do państwa jako monopolistycznego producenta bezpieczeństwa i prawa). Ten sektor gospodarki to kontrekonomia - czarne i szare rynki.

 ”
— Brad Spangler, Rewolucja Agorystyczna w skrócie

edytuj Poglądy na temat własności

Agoryści uważają się za kontynuatorów pracy Murraya Rothbarda. Dlatego też zgadzają się z aksjomatem nieagresji, postulującym, że "żaden człowiek nie ma prawa użyć siły wobec innego, niewinnego człowieka." Z tego względu też uznają prawo własności jako prawo naturalne. Jednocześnie są "miękkimi własnościowcami." To znaczy, że w przeciwieństwie do "twardych własnościowców," uważają, iż w wolnym społeczeństwie mogą istnieć także kolektywne i użytkowe formy własności.

Agoryści są podzielenie w kwestii własności intelektualnej. Konkin uważał ją za agresywną ingerencję państwa w rynek mającą na celu jego monopolizację[6]. Z drugiej strony, J. Neil Schulman uważa własność intelektualną za prawo naturalne [7]. Spór ten trwa do dziś i doprowadził on do zerwania stosunków pomiędzy Schulmanem a wieloma innymi agorystami[8].

Choć agoryści są radykalnymi wolnorynkowcami, są podejrzliwi wobec korporacji i tego, co nazywają "korporacyjnym kapitalizmem" bądź "państwowym kapitalizmem."[9] Uważają, że ograniczona odpowiedzialność jest przywilejem nadawanym korporacjom przez państwo.

Agoryści często wyrażają sympatię dla skonstruowanego przez Murraya Rothbarda programu konfiskaty mienia państwowego przez jego pracowników lub klientów. Także firmy prywatne, które są winne współpracy z państwem i otrzymywały z jego strony przywileje miałby spotkać taki los.[10]

edytuj Agorystyczna teoria klas

Agoryści budują na pracy Murraya Rothbarda, uważając państwo za organ wyzysku klas niższych i średnich przez "elitę władzy."[11]

przedsiębiorca lub przedsiębiorczy kapitalista niepaństwowy kapitalista propaństwowy kapitalista
(dobry) (neutralny) (zły)
innowator, bierze na siebie ryzyko, producent siły wolnego rynku posiadacz kapitału, niekoniecznie wyznawca ideologii "największe Zło w sferze politycznej"

edytuj Działalność polityczna

Agoryści są przeciwnikami głosowania i uczestnictwa w polityce. Niektórzy są przeciwni tym metodom ze względów moralnych - uważają, że głosowanie legitymizuje władzę i stanowi użycie siły przeciw innym ludziom. Inni uważają głosowanie za nieefektywną strategię. Jako alternatywę, agoryści proponują edukację oraz akcję bezpośrednią, w szczególności kontrekonomię i budowanie alternatywnych instytucji.

edytuj Zobacz

edytuj Przypisy

  1. ↑ Samuel Edward Konkin, New Libertarian Manifesto (en)
  2. ↑ John Paine, Rothbard's Time on the Left w: Journal of Libertarian Studies, t. 19 (en)
  3. ↑ Murray Rothbard, Wyznania Prawicowego Liberała
  4. ↑ Daniel Burton, Interview with Samuel Edward Konkin (en)
  5. ↑ Wally Conger, Samuel Edward Konkin, Budowanie Nowego Ruchu Libertariańskiego
  6. ↑ Samuel Edward Konkin, Copywrongs (en)
  7. ↑ J. Neil Schulman, Informational Property: Logorights (en)
  8. ↑ freeman, Is MLL Dead? (en)
  9. ↑ Joseph Stromberg, The Political Economy of Liberal Corporatism (en)
  10. ↑ Murray Rothbard, Konfiskata a Zasada Zagospodarowania
  11. ↑ Wally Conger, Agorystyczna teoria klas

edytuj Linki zewnętrzne

p • d • e
Anarchizm To hasło jest częścią serii Anarchizm Anarchizm
Symbolika anarchistyczna
Nurty anarchizmu Anarchizm
Anarchizm w historii
Organizacje
anarchistyczne
Tematy powiązane
p • d • e
To hasło powiązane jest z serią Libertarianizm

Nurty: minarchizm • anarchokapitalizm • neolibertarianizm • paleolibertarianizm • geolibertarianizm • agoryzm

Libertarianie: Murray Rothbard • Karl Hess • Ludwig von Mises • Friedrich Hayek • Samuel Edward Konkin • Jay Albert Nock • Robert Nozick • Ayn Rand • Lew Rockwell • Hans-Hermann Hoppe • Jacek Sierpiński

Tematy powiązane: kapitalizm • liberalizm • wolność • wolny rynek • leseferyzm • szkoła austriacka • anarchoindywidualizm

 
All Right Reserved © 2007, Designed by Stylish Blog.