Adam Weishaupt.html |
| | | ca | | | de | | | en | | | es | | | fr | | | it | | | nl | | | no | | | pl | | | pt | | | ru | | | ro | | | fi | | | sv | | | tr | | | vo | | |
| |  |
Johann Adam Weishaupt (ur. 6 stycznia 1748 w Ingolstadt, zm. 18 listopada 1830 w Gotha) - był założycielem zakonu iluminatów. Był zwolennikiem deizmu i republikanizmu.
Studiował historię, prawo i filozofię w Inglostadt. Został profesorem na tym uniwersytecie. Przez jednych uważany był za "entuzjastycznego filantropa" (Thomas Jefferson), przez innych za "wcielonego diabła" (Augustin Barruel).
Twierdził, że aby zapanować nad światem, należy wpierw opanować: szkolnictwo (modelowanie społeczeństwa), finanse (kto ma pieniądze, dyktuje prawo), ustawodawstwo (przygotować ogólnoświatowy kodeks prawny i sądownictwo), politykę i gospodarkę (ustalić linię postępowania dla federacji państw), niektóre działy nauki, a w szczególności: historię (co ludzie powinni wiedzieć i sądzić o wydarzeniach z przeszłości), psychologię (jak ludzie powinni myśleć) i medycynę (kontrola nad życiem i śmiercią człowieka); opanować należy też filantropię (przez nią nastawić ludzi przychylnie do kandydatów na przywódców), religię (w co ludzie powinni wierzyć), mass media (co ludzie powinni wiedzieć o aktualnych wydarzeniach na świecie i jak je interpretować).
edytuj Dzieła (tytuły oryginalne)
- Oratio panegirica in Laudem Egolphi a Knoeringen Episcopi quondam Augustani (1768)
- De Lapsu Academiarum Commentatio Politica (1775)
- Vollständige Geschichte der Verfolgung der Illuminaten in Bayern (1785)
- Apologie der Illuminaten (1786)
- Schilderung der Illuminaten (1786)
- Über Materialismus und Idealismus (1786)
- Einleitung zu meiner Apologie (1787)
- Kurze Rechtfertigung meiner Absichten (1787)
- Nachtrag zur Rechtfertigung meiner Absichten (1787)
- Das verbesserte System der Illuminaten (1787)
- Apologie des Misvergnügens und Übels (1787)
- Nachtrage von weitern Originalschriften, welche die Illuminatensekte überhaupt, sonderbar aber den Stifter derselben Adam Weishaupt, betreffen, und bey der auf dem Baron Bassusischen Schloss zu Sandersdorf, einem bekannten Illuminaten-Neste, vorgenommenen Visitation entdeckt, sofort auf Churfürstlich höchsten Befehl gedruckt und zum geheimen Archiv genommen worden sind... (1787)
- Über die Gründe und Gewissheit der Menschlichen Erkenntniß (1788)
- Über die Kantischen Anschauungen und Erscheinungen (1788)
- Zweifel über die Kantischen Begriffe von Zeit und Raum (1788)
- Über Wahrheit und sittliche Vollkommenheit (1793)
- Über die Lehre von den Gründen und Ursachen aller Dinge (1794)
- Über die Selbsterkenntnis, ihre Hindernisse und Vorteile (1794)
- Die neuesten Arbeiten des Spartacus (d.i. Adam Weishaupt) und Philo (d.i. Adolph Freiherr von Knigge) in dem Illuminaten-Orden (1794, hrsg. L. A. Chr. Grollmann)
- Ueber die geheime Welt- und Regierungskunst (1795, evtl. auch als „Pythagoras, oder Betrachtungen über die geheime Welt- und Regierungskunst“ erschienen)
- Philo an die versammelten Repräsentanten des Wirtembergischen Volks (1797)
- Über die Zwecke oder Finalursachen (1797)
- Über die Hindernisse der baierischen Industrie und Bevoelkerung (1802)
- Die Leuchte des Diogenes (1804)
- Über die Staats-Ausgaben und Auflagen (1817)
- Über das Besteuerungs-System (1819)
