Adam Adamandy Kochański.html |
| | | ca | | | de | | | en | | | es | | | fr | | | it | | | nl | | | no | | | pl | | | pt | | | ru | | | ro | | | fi | | | sv | | | tr | | | vo | | |
| |  |
| Adam Adamandy Kochański | |
| Urodzony | 5 sierpnia 1631 Dobrzyń nad Wisłą |
| Zmarł | 17 maja 1700 Teplice (Czechy) |
| Zawód | matematyk, astronom, filozof, fizyk, teolog, bibliotekarz, zegarmistrz |
Adam Adamandy Kochański herbu Lubicz (ur. 5 sierpnia 1631 w Dobrzyniu, zm. 17 maja 1700 w Teplicach w Czechach) – wybitny polski matematyk i mechanik.
Początkowo uczył się w szkole średniej w Toruniu, a w 1652 wstąpił do zakonu jezuitów w Wilnie, gdzie na tamtejszej akademii ukończył filozofię. Studiował również matematykę, fizykę i teologię. Przedmioty te wykładał następnie w wielu ośrodkach naukowych ówczesnej Europy: Florencji, Pradze, Ołomuńcu, Wrocławiu, Moguncji, Würzburgu.
W 1680 na zaproszenie króla Jana III Sobieskiego wrócił do Polski i objął stanowisko kapelana, nadwornego matematyka, zegarmistrza i bibliotekarza oraz wychowawcy królewicza Jakuba.
Kochański pozostawił po sobie wiele prac naukowych, głównie z matematyki i mechaniki, ale także z fizyki, astronomii i filozofii. Do najbardziej znanych należy opublikowana w 1685 w czasopiśmie Acta Eruditorum przybliżony sposób rektyfikacji okręgu czyli wyznaczenia odcinka o długości równej obwodowi okręgu.
Współpracował i prowadził szeroką korespondencję z wieloma uczonymi, między innymi z Heweliuszem i Leibnizem – był prawdopodobnie jedynym z ówcześnie żyjących Polaków, który znał teorię rachunku różniczkowego. Jako mechanik był znanym konstruktorem zegarów – zaproponował zastąpienie wahadła zegarowego sprężyną i zestandaryzowanie liczby wahnięć wahadła na godzinę.
edytuj Bibliografia
Adam Adamandy Kochański. Observationes Cyclometricae ad facilitandam Praxin accomodatae. Acta Eruditorum. 1685. 4: 394-398 (la).