1709.html

edytuj Wydarzenia w Polsce

• w Krakowie pojawiły się zwycięskie wojska rosyjskie.
• październik - August II spotkał się w Toruniu z Piotrem I, tam też podpisano traktat sojuszniczy między oboma władcami.
• August II Mocny ponownie został obrany królem Polski.

edytuj Wydarzenia na świecie

• 12 lutego - marynarz-rozbitek Alexander Selkirk odnaleziony na bezludnej wyspie Juan Fernandez, na której spędził 5 lat (od 1703 roku). Zdarzenie posłużyło za pierwowzór motywu powieści Robinson Crusoe, którą napisze Daniel Defoe w 1719 roku.
• 14 lutego - Alain-René Lesage wystawił sztukę: Turcaret, która była satyrą na finansistów francuskich. Komedia wywołała oburzenie kół rządzących.
• 17 marca - Pierre Rouillé de Marbeuf szefem francuskiej Wielkiej Rady państwowej (Grand Conseil).
• 12 kwietnia - Richard Steele i Joseph Addison zaczęli wydawać gazetę the Tatler.
• maj - próba negocjacji pokojowych francusko-holenderskich (Jean-Baptiste Colbert de Torcy i Anthonie Heinsius).
• maj - korsarz René Duguay-Trouin nobilitowany.
• 9 maja - Michel Chamillart popadł w niełaskę francuskiego dworu.
• 8 lipca - Piotr Wielki zadał pod Połtawą decydującą klęskę Karolowi XII i jego sojusznikowi hetmanowi Iwanowi Mazepie. 11 lipca niedobitki kierowane przez Löwenhaupta kapitulowały w Perewłocznej.
• 9 lipca - zbrojne powstanie protestanckie w Vivarais (Francja).
• 8 sierpnia - Bartolomeu de Gusmão dokonał pierwszej udokumentowanej próby z balonem wypełnionym gorącym powietrzem.
• 3 września - pierwsza duża grupa kolonistów niemieckich i szwajcarskich dotarła do Ameryki (Karolina Północna i Karolina Południowa).
• 11 września - bitwa pod Malplaquet - rzeź 40 000 ludzi.
• 12 października - założenie miasta Chihuahua (Meksyk).
• 20 października - wojska austriacko-brytyjskie zajęły Mons w Niderlandach.
• 29 października - opactwo "heretyckie" w Port-Royal rozpędzone. Rozkaz wydał Ludwik XIV.
• surowa zima w Europie płn. - głód.
• 1709-1711 Duńczycy bezskutecznie próbowali odzyskać prowincję Skania z rąk szwedzkich.
• Saksonia: Johann Friedrich Böttger wynalazł porcelanę.
• kryzys gospodarczy, mróz i głód we Francji. Mróz zabił 24 000 Paryżan. Zamarzło wybrzeże Atlantyku i Sekwana.
• Paryż: reprezentanci Comedie-Française zdemolowali loże teatru Saint-Genaine. Szkody naprawiono.
• Parlament Flandrii przeniósł się z Tournai do Cambrai.
• akcyza na pieprz w Wielkiej Brytanii.
• pierwszy Copyright Act w Wielkiej Brytanii.
• Prusy po raz pierwszy zaproponowały Rosji rozbiór Polski. Piotr Wielki odpowiedział negatywnie: Es sei nicht praktikabel.
• miasta i gminy: Berlin, Cölln, Friedrichswerder, Dorotheenstadt i Friedrichstadt zostały zjednoczone w miasto Berlin.
• Kolonia: woda kolońska wynaleziona przez Johanna Marię Farina.
• Neapol: pierwsza opera buffa.
• Wiedeń: manufaktura luster.
• w Rosji wydrukowano pierwszy kalendarz.
• Francuzi zburzyli brytyjska kolonię Saint John's.

edytuj Urodzili się

• 18 września - Samuel Johnson, angielski pisarz i leksykograf (zm. 1784)
• 2 listopada - Anna Hanowerska, księżniczka angielska, księżna Oranii-Nassau (zm. 1759)
• 29 grudnia - Elżbieta Romanow, cesarzowa Rosji (zm. 1762
• Aleksy Grigoriewicz Razumowski, rosyjski hrabia, feldmarszałek, działacz państwowy i polityk, faworyt i mąż cesarzowej Elżbiety (zm. 1771)

edytuj Zmarli

• 3 października - Iwan Mazepa, hetman kozacki
• Abraham de Santa Clara, właść. Ulrich Megele, austriacki kaznodzieja i pisarz.

edytuj Święta ruchome

• Tłusty czwartek: 7 lutego
• Ostatki: 12 lutego
• Popielec: 13 lutego
• Niedziela Palmowa: 24 marca
• Wielki Czwartek: 28 marca
• Wielki Piątek: 29 marca
• Wielka Sobota: 30 marca
• Wielkanoc: 31 marca
• Poniedziałek Wielkanocny: 1 kwietnia
• Wniebowstąpienie: 9 maja
• Zesłanie Ducha Świętego: 19 maja
• Boże Ciało: 30 maja