De oblast Kaliningrad (Russisch: Калининградская область; Kaliningradskaja Oblast of Jantarny kraj) is een Russische exclave aan de Oostzee. Met circa 1 miljoen inwoners en een oppervlakte van 15.000 km² behoort het tot de kleinste oblasten (bestuurlijke eenheden) van de Russische Federatie. De hoofdstad is Kaliningrad. Het wordt omsloten door Polen en Litouwen.
Het gebied maakte tot 1945 deel uit van het Duitse Oost-Pruisen. In dat jaar werd het zuiden Pools en het noorden met de hoofdstad Koningsbergen kwam bij de Sovjet-Unie. De Duitse bevolking werd daarbij verdreven en vervangen door nieuwkomers uit de Sovjet-Unie. Sinds het uiteenvallen van dat land in 1991 heeft Rusland geen directe verbinding meer met het gebied, dat onverminderd grote militaire betekenis heeft voor Rusland. Baltijsk, het voormalige Pillau, heeft de enige ijsvrije Oostzeehaven van het land.
Ook beschouwen veel Russen hun 'Kaliningradskaja Oblast' als een compensatie voor hun 27 miljoen doden uit de "Grote Vaderlandse Oorlog" - dit is de Sovjetische propagandanaam voor het conflict tussen Hitler en Stalin uit 1941-45, dus de Tweede Wereldoorlog nadat Hitler het land van zijn voormalige bondgenoot Stalin had aangevallen.
De regio is een aparte economische regio. Deze regio wordt Jantar (barnsteen) genoemd, daar de oblast de grootste voorraden barnsteen ter wereld heeft. Deze 'vrije economische zone' heeft echter nog niet veel voordeel opgeleverd voor de bevolking; de inkomens liggen er niet erg hoog, zeker niet in vergelijking met de buurlanden. Toch vond er een beduidende immigratie uit andere delen van Rusland plaats, vanwege het klimaat en het dichtbijzijn bij het overige Europa. Belangrijk voor de economie zijn naast barnsteen het toerisme, de oliewinning en de auto-industrie.
De grens tussen de oblast en Litouwen verloopt langs de rivier de Memel, door het Koerse Haf en over de Koerse Schoorwal en die met Polen door het Wislahaf en over de Wislaschoorwal.
Bevolkingsontwikkeling[1]
| 1950 |
1959 |
1970 |
1979 |
1989 |
2002 |
| 407.000 |
611.000 |
732.000 |
807.000 |
871.000 |
955.300 |
Kaart van de oblast Kaliningrad
| Grootste plaatsen van de oblast Kaliningrad (cijfers volkstelling 2002) |
| Stad |
Russisch |
Duits |
Inwoners |
Stad |
Russisch |
Duits |
Inwoners |
| Kaliningrad |
Калининград |
Königsberg |
430.003 |
Pionerski |
Пионерский |
Neukuhren |
11.816 |
| Tsjernjachovsk |
Черняховск |
Insterburg |
44.323 |
Svetlogorsk |
Светлогорск |
Rauschen |
10.950 |
| Sovjetsk |
Советск |
Tilsit |
43.224 |
Goerjevsk |
Гурьевск |
Neuhausen |
10.913 |
| Baltijsk |
Балтийск |
Pillau |
33.252 |
Polessk |
Полесск |
Labiau |
7.681 |
| Goesev |
Гусев |
Gumbinnen |
28.467 |
Mamonovo |
Мамоново |
Heiligenbeil |
7.393 |
| Svetly |
Светлый |
Zimmerbude |
21.745 |
Bagrationovsk |
Багратионовск |
Preußisch Eylau |
7.216 |
| Gvardejsk |
Гвардейск |
Tapiau |
14.572 |
Ozjorsk |
Озёрск |
Darkehmen/Angerapp |
5.801 |
| Neman |
Неман |
Ragnit |
12.714 |
Jantarny |
Янтарный |
Palmnicken |
5.455 |
| Zelenogradsk |
Зеленоградск |
Cranz |
12.509 |
Slavsk |
Славск |
Heinrichswalde |
5.172 |
bewerk Bronnen, noten en/of referenties
| Bronnen, noten en/of referenties: |
|
|
|