Kobalt.html
 
| ca | de | en | es | fr | it | nl | no | pl | pt | ru | ro | fi | sv | tr | vo |


 

Periodiek systeem
H He
Li Be B C N O F Ne
Na Mg Al Si P S Cl Ar
K Ca Sc Ti V Cr Mn Fe Co Ni Cu Zn Ga Ge As S e Br Kr
Rb Sr Y Zr Nb Mo Tc Ru Rh Pd Ag Cd In Sn Sb Te I Xe
Cs Ba * Hf Ta W Re Os Ir Pt Au Hg Tl Pb Bi Po At Rn
Fr Ra ** Rf Db Sg Bh Hs Mt Ds Rg Uub Uut Uuq Uup Uuh Uus Uuo
↓
* La Ce Pr Nd Pm Sm Eu Gd Tb Dy Ho Er Tm Yb Lu
** Ac Th Pa U Np Pu Am Cm Bk Cf Es Fm Md No Lr
Algemeen
Naam Kobalt / Cobaldium
Symbool Co
Atoomnummer 27
Groep Platinagroep
Periode Periode 4
Blok D blok
Reeks Overgangsmetalen
Kleur Zilverkleurig
Chemische eigenschappen
Atoommassa (u) 58,933
Elektronenconfiguratie Ar3d7 4s2
Oxidatietoestanden +2, +3
Elektronegativiteit (Pauling) 1,88
Atoomstraal (pm) 125
1e ionisatiepotentiaal (kJ×mol-1) 760,41
2e ionisatiepotentiaal (kJ×mol-1) 1648,27
3e ionisatiepotentiaal (kJ×mol-1) 3232,28
Fysische eigenschappen
Dichtheid (kg·m-3) 8900
Smeltpunt (K) 1768
Kookpunt (K) 3373
Aggregatietoestand Vast
Smeltwarmte (kJ·mol-1) 16,19
Verdampingswarmte (kJ·mol-1) 376,50
Kristalstructuur Hex
Molair volume (m3·mol-1) 6,7
Geluidssnelheid (m·s-1) 4720
Specifieke warmte (J·kg-1·K-1) 420
Elektrische weerstand (μΩcm) 6,24
Warmtegeleiding (W·m-1·K-1) 100
SI-eenheden en standaardtemperatuur en -druk worden gebruikt,
tenzij anders aangegeven

Kobalt is een scheikundig element met symbool Co en atoomnummer 27. Het is een zilverkleurig overgangsmetaal.

Inhoud

bewerk Ontdekking

Door de Egyptenaren, Grieken en Romeinen werden kobaltverbindingen gebruikt voor het kleuren van glas. In Perzië is eens een ketting gevonden met door kobaltverbindingen gekleurde blauwe glaskralen uit ongeveer 2250 v.Chr. De Chinezen gebruikten in de tijd van het Tang- en Ming-dynastie kobaltverbindingen voor het kleuren van porselein.

Het element zelf werd omstreeks 1737 ontdekt door George Brandt tijdens het onderzoeken van mineralen. Deze Zweedse wetenschapper was toen in staat om aan te tonen dat kobalt zorgde voor de blauwe kleur en niet - zoals eerder aangenomen - bismut.

Het woord kobalt komt van het oorspronkelijk Duitse kobold; de naam die vaak door mijnwerkers gebruikt werd. Kobalterts werd vaak verward met ertsen van de metalen die men wilde delven, waardoor de teleurstelling groot was als men het ongewenste kobalt verkreeg. Kobalt trekt het giftige arsenicum aan en joeg daarom angst aan bij de mijnwerkers. Men geloofde dus dat kobolden uit kwaadaardigheid stiekem dit metaal in de mijnen legden.

bewerk Toepassingen

Net als in de oudheid wordt kobalt(II)oxide, beter bekend onder de triviale naam kobaltblauw, gebruikt als pigment voor glas en porselein. Andere toepassingen van kobalt zijn:

Verder wordt het isotoop 60Co toegepast bij radiotherapie en de bestraling van voedsel, medische artikelen, verpakkingsmateriaal voor de voedingsmiddelenindustrie, cosmetica, stekpotten voor tuinders en zo nog vele producten.

  • Als schuimstabilisator voor het schuim van bier werden kobaltzouten (kobalt(II)chloride of -sulfaat) gebruikt. De stabiliserende werking van kobalt op de schuimkraag van bier werd in 1957 in Kopenhagen ontdekt en door de Denen gepatenteerd. [1]Sommige bierfabrikanten voegden de kobaltverbinding aan het bier toe om steviger schuim te verkrijgen, maar dit procedé werd gestopt toen bleek dat kobalt slechter voor de lever was dan alcohol. [2]

bewerk Opmerkelijke eigenschappen

Het zilverkleurige kobalt is ferromagnetisch. Samen met nikkel en ijzer wordt het vaak in grote hoeveelheden aangetroffen in meteorieten. Het komt ook voor in het menselijk lichaam als bestanddeel van vitamine B12, in het lichaam van een volwassene komt 1 - 2 gram kobalt voor.

bewerk Verschijning

In de aardkorst komt kobalt voor als cobaltiet, erythriet, skutterudiet en andere mineralen. De grootste hoeveelheden kobalterts worden gedolven in China, Zambia, Rusland en Australië.

bewerk Isotopen

Meest stabiele isotopen
Iso RA (%) Halveringstijd VV VE (MeV) VP
56Co syn 77,27 d EV 4,566 56Fe
57Co syn 271,79 d EV 0,836 57Fe
58Co syn 70,86 d EV 2,307 58Fe
59Co 100 stabiel met 32 neutronen
60Co syn 1925,1 d β 2,824 60Ni

In de natuur komt één stabiele isotoop (59Co) voor en een groot aantal (ruim 20) radioactieve, waarvan 60Co de langste halfwaardetijd heeft. Het vervallen van kobalt-60 naar het stabiele nikkel-60 is de belangrijkste reden om na uitgebruikname zo'n 20 tot 150 jaar te laten afkoelen alvorens te beginnen met de ontmanteling van een kerncentrale.

bewerk Toxicologie en veiligheid

In poedervorm is kobalt brandbaar. Op een paar uitzonderingen na zijn kobaltverbindingen matig giftig. 60Co is een krachtige γ straler en kan daardoor kankerverwekkend zijn. Kobalt (chloride) kan allergische reacties veroorzaken (kobaltallergie).[3]

bewerk Externe links

Wikimedia Commons

bewerk Bronnen, noten en/of referenties

Bronnen, noten en/of referenties:
  1. ^ Waarom staat er schuim op bier?
  2. ^ UVA publicatie: Metallo-surfactanten
  3. ^ Nederlandse Vereniging voor Dermatologie en Venereologie, allergiefolder: Kobaltchloride. U bent allergisch voor kobalt: Wat nu?


Chemische elementen en isotopen

Periodiek systeem: Standaard · Alternatief · Elektronenconfiguratie
Isotopentabel: Op element (compleet) · Op element (in delen) · Op atoommassa
Lijst met elementen: Op naam · Rangschikken naar keuze · Op nummer
All Right Reserved © 2007, Designed by Stylish Blog.